ابهام در روند تصویب اینترنت پرو؛ دولت چه میگوید
اینترنت فردا 27 اردیبهشت وصل میشود؟پشت پرده اینترنت پرو؛ تبعیض در اینترنت رسمی شد!
اینترنت پرو دائمی میشود؟ پاسخ دولت به نگرانیها درباره اینترنت طبقاتی
شایانیوز- در حالی که موضوع «اینترنت پرو» در هفتههای اخیر به یکی از بحثبرانگیزترین سوژههای فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی تبدیل شده، اظهارات تازه معاون ارتباطات و اطلاعرسانی ریاستجمهوری بار دیگر ابهامها و پرسشهای موجود درباره نحوه تصمیمگیری در این زمینه را برجسته کرده است. دولت از یکسو بر مخالفت خود با محدودیت و تبعیض در دسترسی عمومی به اینترنت تأکید میکند و از سوی دیگر توضیح میدهد که این سازوکار در قالب مصوبهای محدود و امنیتی در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی شکل گرفته است. همین موضوع باعث شده پرسشهایی درباره چگونگی تصویب این تصمیم، نقش اعضای شورا و نسبت موافقان و مخالفان آن بیش از گذشته مورد توجه افکار عمومی قرار گیرد.
اینترنت پرو؛ راهکار اضطراری یا آغاز اینترنت طبقاتی؟
معاون ارتباطات و اطلاعرسانی ریاستجمهوری با اشاره به افزایش حساسیتها نسبت به موضوع «اینترنت پرو» اعلام کرده است که دولت این نگرانیها را طبیعی میداند و معتقد است باید با شفافیت بیشتری درباره آن توضیح داده شود. به گفته او، رویکرد دولت در حوزه اینترنت بر پایه «عدالت ارتباطی» و «دسترسی برابر برای همه شهروندان» استوار است و دولت هیچگاه قائل به اینترنت مبتنی بر طبقهبندی شغلی یا نابرابر نبوده و نیست.
او با تأکید بر اینکه اینترنت امروز بخشی از زیست روزمره مردم، آموزش، اشتغال و زندگی عمومی شده، تصریح کرده است که دسترسی به اینترنت یک ضرورت عمومی است، نه امتیازی ویژه برای گروهی خاص. این موضعگیری در حالی مطرح میشود که همزمان برخی گزارشها و برداشتها از ایجاد دسترسیهای ویژه برای برخی گروهها، نگرانیهایی درباره شکلگیری «اینترنت طبقاتی» به وجود آورده است.
منشأ تصمیم؛ مصوبهای در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی
بر اساس توضیحات ارائهشده، آنچه با عنوان «اینترنت پرو» مطرح شده، در اصل سازوکاری محدود، تخصصی و تعریفشده بوده که پیش از جنگ و در چارچوب مصوبات یک کمیته در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی به تصویب رسیده است. هدف از این سازوکار، فراهم کردن امکان دسترسی پایدارتر برای بخشی از کسبوکارها و مجموعههایی عنوان شده که فعالیت حرفهای و تخصصیشان وابستگی مستقیم به اینترنت بینالملل دارد.
این مقام دولتی توضیح داده است که در دورهای که کشور با شرایط ناشی از جنگ تحمیلی، تهدیدات امنیتی و نگرانیهای مرتبط با امنیت سایبری مواجه بوده، تلاش شده تا فعالیتهای اقتصادی و خدماتی کشور دچار اختلال کامل نشود. از این منظر، «اینترنت پرو» نه یک سیاست دائمی، بلکه راهکاری اضطراری برای حفظ حداقل کارکرد اقتصاد دیجیتال در شرایط بحران معرفی شده است.
ابهام درباره نحوه تصمیمگیری
با وجود این توضیحات، ابهامها درباره نحوه تصویب و فرآیند تصمیمگیری همچنان پابرجاست. از آنجا که بخش عمده اعضای شورای عالی امنیت ملی از دولت هستند و ریاست این شورا نیز بر عهده رئیسجمهور است، این پرسش در افکار عمومی مطرح شده که اگر دولت با محدودیت دسترسی مردم به اینترنت مخالف است، این تصمیم دقیقاً در چه سطحی و با چه سازوکاری اتخاذ شده است؟ همچنین هنوز روشن نیست آیا در نهادهای تصمیمگیر درباره اعمال چنین محدودیتهایی رایگیری صورت گرفته و اگر چنین بوده، توازن قدرت میان موافقان و مخالفان چگونه بوده است.
همزمان، ابهام درباره ترکیب فعلی برخی اعضای شورای عالی امنیت ملی نیز بر پرسشها افزوده و شفافسازی بیشتر در این زمینه را به مطالبهای جدی تبدیل کرده است.
در ادامه این موضعگیریها، معاون ارتباطات و اطلاعرسانی ریاستجمهوری تأکید کرده است که دولت بهخوبی میداند هرگونه تبعیض در دسترسی به اینترنت میتواند موجب نگرانی اجتماعی و نارضایتی عمومی شود. به همین دلیل، دولت بر ضرورت بازنگری، ساماندهی و شفافسازی در این حوزه تأکید دارد.
در همین چارچوب، رئیسجمهور دستور داده است که موضوع ساماندهی و راهبری این حوزه با نگاهی دقیقتر و منسجمتر دنبال شود. بر این اساس، محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، به عنوان رئیس «ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی کشور» منصوب شده تا این موضوع با در نظر گرفتن همزمان ملاحظات امنیت سایبری، نیازهای مردم و الزامات توسعه اقتصاد دیجیتال پیگیری شود.
این مقام دولتی اقدام رئیسجمهور را نشانهای روشن از نگاه دولت به مسئله اینترنت دانسته و گفته است که دولت اینترنت را بخشی از زیرساخت زندگی مردم میداند. به گفته او، سیاستگذاری در این حوزه باید بر پایه عقلانیت، عدالت، شفافیت و اعتماد عمومی باشد و حفظ کیفیت زندگی مردم، پایداری کسبوکارها، توسعه اقتصاد دیجیتال و پاسخ به مطالبات عمومی، بخشی از الزامات تأمین امنیت کلی کشور است.
در پایان این توضیحات، بر این نکته تأکید شده که تصمیماتی که در شرایط خاص امنیتی اتخاذ میشوند، نباید به رویهای دائمی یا زمینهساز احساس تبعیض در جامعه تبدیل شوند. دولت اعلام کرده مسیر مطلوب خود را حرکت به سمت دسترسی پایدارتر، کاهش محدودیتها در چارچوب مصالح کشور و ایجاد توازن میان الزامات امنیت سایبری و حقوق شهروندی میداند.
بر همین اساس، دولت ابراز امیدواری کرده است که با پیگیریهای انجامشده، هماهنگیهای جدید و مأموریتی که از سوی رئیسجمهور به معاون اول داده شده، در آینده نزدیک شرایطی فراهم شود که هم دغدغههای امنیت سایبری کشور مدیریت شود و هم مردم و فعالان اقتصادی بتوانند با آرامش و اطمینان بیشتری از ظرفیتهای اینترنت و فضای مجازی بهرهمند شوند.
اما چگونه می توانیم مشمول دریافت اینترنت پرو شویم؟
اینترنت پرو تنها پس از طی فرآیند احراز هویت سازمانی یا شغلی و تایید توسط اپراتور، فعال خواهد شد. این سرویس عمدتاً برای گروههای مشخصی ارائه میشود، از جمله:
- شرکتها و کسب وکارهای ثبت شده
مجموعههایی که فعالیت آنها به بستر آنلاین وابسته است و شرکت آنها دارای شناسه ملی است؛ مانند شرکتهای دانش بنیان و تیمهای حوزه تکنولوژی
- شرکتهای حمل و نقل
انجمن صنفی شرکتهای حمل و نقل داخلی اعلام کرده که بعد از پیگیریهای مکرر، همه شرکتهای عضو اکنون میتوانند از اینترنت پرو برای پیگیری بارنامهها، ارتباط با رانندگان و سیستمهای لجستیک استفاده کنند. همچنین اتحادیه شرکتهای حمل و نقل بینالمللی هم دسترسی کامل به اینترنت پرو را برای واسطهای گمرکی و نمایندگیهای حمل فراهم کرده است.
- اعضای نظام صنفی رایانهای
بسیاری از گزارشها نشان میدهند شرکتهای عضو این نظام، از جمله نخستین گروههایی هستند که در اولویت دریافت سرویس قرار دارند و میتوانند بهطور رسمی برای مدیرعامل یا افراد معرفیشده خود درخواست دهند.
- خبرنگاران و فعالان رسانهای
خبرنگاران، روزنامهنگاران و فعالان رسانهای که برای پوشش خبری، ارتباط با منابع بینالمللی و دسترسی به شبکههای اجتماعی جهانی نیاز به اینترنت آزاد دارند با معرفی از سوی خبرگزاری مربوطه میتوانند اینترنت پرو را فعال سازی کنند.
- پژوهشگران، اساتید و نهادهای دانشگاهی
اساتید، دانشجویان تحصیلات تکمیلی و پژوهشگران دانشگاههای مطرح که برای کارهای علمی، دسترسی به مقالات (مثل ScienceDirect، IEEE و…) و منابع آکادمیک خارجی نیاز به اینترنت دارند با هماهنگی یا ارائه معرفینامه دانشگاهی میتوانند اینترنت پرو دریافت کنند.
- اعضای کانون وکلا
روابط عمومی کانون وکلای دادگستری مرکز اعلام کرد که پس از پیگیریهای مستمر از مراجع مربوطه و مکاتبه با اپراتورهای کشور، همه وکلای عضو کانون مرکز و کارمندان کانون اکنون میتوانند از اینترنت پرو برای پیگیری امور حقوقی و تبادل اسناد استفاده کنند.
- موسسات مالی و بانکی
بانک مرکزی اعلام کرده است که موسسات مالی و اعتباری مورد تایید آنها مجاز به استفاده از اینترنت پرو برای تراکنشهای امن و مدیریت داراییها هستند.
- سازمانهای دولتی و نیمهدولتی و اعضای اتاق بازرگانی و اصناف
برخی وزارتخانهها و سازمانهای دولتی برای ارتباطات داخلی و مدیریت اسناد اداری میتوانند از این سرویس بهرهمند شوند.
افراد معرفی شده توسط شرکت ها
اینترنت پرو معمولا به صورت فردی ثبتنام نمیشود. اما شرکتهای واجد دریافت پس از تایید، میتوانند تعداد محدودی از افراد (مانند مدیرعامل یا اعضای کلیدی) را برای دریافت دسترسی معرفی کنند.
سوالی که شاید برای شما هم تا اینجا پیش آمده باشد، فریلنسرهای بدون ثبت رسمی، مشاغل غیررسمی مثل تریدرها و کاربران عادی برای بازی و سرگرمی که نیاز به اینترنت بینالملل دارند، باید چکار کنند؟! جواب مشخص است عملا هیچی !!!
آیا اینترنت پرو بدون فیلتر است؟
اینترنت پرو به معنای دسترسی بدون فیلتر مطلق نیست، بلکه سطح دسترسی آن بر اساس صنف و نیازِ ارائه شده از سوی متقاضی تعیین میشود. کسب وکارهای مجازی به دلیل ماهیت فعالیت خود، معمولاً دسترسیِ تقریباً آزاد به پلتفرمهایی مانند تلگرام، اینستاگرام، یوتیوب و واتساپ دارند.
در مقابل، این سرویس برای اساتید دانشگاه و پزشکان با محدودیتهای بیشتری همراه است؛ بهطوری که اساتید عمدتاً به منابع علمی و گوگل اسکالر دسترسی دارند و پزشکان تنها در استفاده از واتساپ محدودیت ندارند، که این یعنی برای سایر پلتفرمها همچنان نیاز به ابزارهای تغییر آیپی است. در نهایت، باید گفت که اینترنت پرو یک سرویس یکپارچه نیست و سطح ترافیک بینالملل هر کاربر بسته به توافقات صورت گرفته متفاوت است.
با فعال سازی اینترنت پرو احتمالا سطح دسترسی تان برمی گردد به حالت قبل از 9 اسفند ماه و احتمالا امکان اتصال به تلگرام و اینستاگرام با فیلترشکن های معمولی مقدور خواهد بود
تعرفه و هزینه اینترنت پرو چقدر است؟
با توجه به فقدان دستورالعمل رسمی از سوی نهاد تنظیمگر، جزئیات هزینهها و محدودیتهای ترافیکی «اینترنت پرو» تنها بر پایه گزارشهای غیررسمی و تایید نشده فضای مجازی روایت میشود که سازوکار احتمالی آن به شرح زیر است:
| جزئیات | توضیحات |
| اپراتور | هر سه اپراتور همراه اول – ایرانسل – رایتل |
| حجم بسته | 50 گیگابایت سالانه |
| قیمت بسته | از 2 میلیون تومان |
| سقف روزانه | 5 گیگابایت برای همراه اول و ایرانسل ( رایتل 2 گیگابایت) |
