آخرین وضعیت اینترنت بین الملل 22 اردیبهشت 1405؛ وعده اتصال محقق می شود؟
اینترنت در ایران با گذشت هفتاد و چهار روز همچنان با محدودیت، اختلال و ابهام در سیاستگذاری مواجه است.
شایانیوز- هفتاد و چهار روز از روزی میگذرد که اینترنت بینالملل در ایران با محدودیتی بیسابقه مواجه شد؛ محدودیتی که حالا دیگر صرفاً یک اختلال فنی نیست، بلکه به بحرانی برای معیشت، آموزش و ارتباطات روزمره تبدیل شده است. سهشنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، در حالی که مقامات دولتی از «تلاش شبانهروزی» و «بازگشت قریبالوقوع» میگویند، کاربران ایرانی هنوز نمیدانند که فردا با چه اینترنتی از خواب بیدار میشوند.
وضعیت فعلی؛ اینترنت بینالملل کجاست؟
تا ظهر امروز، کاربران اپراتورهای مختلف گزارشهای متناقضی از کیفیت دسترسی دارند. در حالی که برخی از رفع محدودیت گوگل، پایگاه علمی «پابمد» و چند سکوی توسعه نرمافزاری مانند Vercel و Next.js خبر میدهند، دسترسی به بسیاری از سرویسهای پرکاربرد جهانی همچنان قطع یا با اختلال شدید همراه است. به عبارت دیگر، آنچه اتفاق افتاده «رفع فیلتر» نیست، بلکه یک «باز کردن دریچه محدود» برای سایتهای مشخصی است که عمدتاً جنبه علمی و توسعهای دارند.
آخرین حرف مسئولان؛ از «حق مردم» تا «دست دشمن»
در تازهترین اظهارات، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، با قاطعیت گفت: «اینترنت حق مردم است و ما آن را به عنوان یکی از حقوق شهروندی به رسمیت میشناسیم. وی افزود: آقای رئیسجمهور پیگیر حقوق مردم هستند و طبیعتاً پس از رفع مشکلات و پس از دور شدن سایه جنگ از کشورمان، وضعیت به تدریج به حالت عادی تغییر خواهد یافت.»
این یعنی چه بسا که ممکن است ماه های بیشتری این شرایط طول بکشد تا به حالت عادی بازگردیم!
وزیر ارتباطات، ستار هاشمی، اما پای «شرایط جنگی» را به میان کشید و تأکید کرد محدودیتها «به صلاحدید مراجع ذیربط» اعمال شده است، هرچند قبول کرد که «آسیبهایی به دلیل عدم دسترسی به اینترنت اتفاق افتاده است.»
اما شاید مهمترین خبر امروز از قوه قضاییه آمد. حجتالاسلام محسنی اژهای، رئیس دستگاه قضا، پس از نشستی فوری با وزیر ارتباطات و دادستان کل، اعلام کرد که تخلف در پرونده موسوم به «خطهای سفید» و «اینترنتپرو» قطعی و حتمی است. او با صراحت گفت: «در شرایط جنگی هم نمیتوان قانون را دور زد... نباید اجازه دهیم مردم دچار بدبینی و بیاعتمادی شوند.» به گفته او، گزارش نهایی تخلفات تا پایان هفته ارائه میشود.
«اسرع وقت»؛ وعدهای که بدل به طنز تلخی شده است
در میانه این ابهام، سارا استوار، خبرنگار حوزه فناوری، با متنی تند به مدیران دولتی تاخت و نوشت: «برای شما "زمان" یک عدد در تقویم است، اما برای فریلنسرها و کارکنان شرکتهای فناور، هر ثانیه قطعی، حکم اخراج و فروپاشی معیشت را دارد. آقای مدیر، وقتی از "اسرع وقت" حرف میزنید، آیا میدانید که در همین دقیقهها، یک مدیر مجبور است حکم تعدیل نیروی متخصصش را امضا کند؟»
این خبرنگار با اشاره به اینکه «اسرع وقت» مسئولان برای بسیاری از متخصصان دیجیتال «دیر شده» است، نوشت: «مشکلات مردم را در جملات زیبا بستهبندی نکنید. مردم منتظر "فردا" نیستند؛ آنها حق دارند همین "حالا" به زندگی عادی و کسبوکارشان برگردند.»
زمان وصل شدن؛ هیچ تاریخ دقیقی وجود ندارد
علیرغم برخی گمانهزنیها در فضای مجازی مبنی بر اتصال کامل اینترنت تا یک ماه آینده، هیچ منبع رسمی و موثقی تاریخ دقیقی اعلام نکرده است. دستیار ویژه وزیر کشور «یک تا یک ماه و نیم» را محتمل دانسته، اما وزیر ارتباطات فقط به «تلاش شبانهروزی» اشاره کرده است. آنچه امروز مسلم است، ادامه وضعیت فعلی با اندکی بهبود در دسترسی به سایتهای منتخب است؛ چیزی که به هیچ وجه رضایت کاربران را جلب نمیکند.
هفتاد و چهار روز انتظار، در حالی به سر میرسد که نه کسبوکارهای دیجیتال رونق گرفتهاند، نه دانشجویان به پایگاههای علمی جهان متصل شدهاند و نه وعده «اسرع وقت» رنگ واقعیت به خود گرفته است. سخنگوی دولت میگوید «اینترنت حق مردم است» و رئیس قوه قضاییه وعده برخورد با متخلفان خطهای سفید را میدهد. اما کاربر ایرانی یک سوال بیپاسخ دارد: این حق شهروندی، بالاخره کی بدون «اما» و «اگر» به زندگی روزمرهاش برمیگردد؟
