عروس نفتی ایران در تیررس امریکا؛ ترامپ چه خوابی برای جزیره خارک دیده؟
ترامپ جمعه شب به جزیره خارک حمله کرد. این جزیره دقیقاً کجاست، چه اهمیتی دارد و قصد ترامپاز حمله به آن چیست؟
شایانیوز- ایالات متحده امریکا جمعه شب، حملهای نظامی به جزیره خارک انجام داد. دونالد ترامپ گفته است: «به دلایل انسانی و از سر ملاحظه، تصمیم گرفتم تمام زیرساختهای نفتی این جزیره را نابود نکنم. با این حال، اگر ایران یا هر طرف دیگری اقدامی برای اخلال در عبور آزاد و ایمن کشتیها از تنگه هرمز انجام دهد، بلافاصله در این تصمیم تجدیدنظر خواهم کرد.»
از سوی دیگر عباس عراقچی در مصاحبهای اعلام کرده: «فکر میکنم نیروهای مسلح ما پیشتر به روشنی اعلام کردهاند که اگر زیرساختهای نفتی و انرژی ما هدف حمله قرار گیرد، قطعاً تلافی خواهند کرد. آنها هر زیرساخت انرژی در منطقه را که متعلق به یک شرکت آمریکایی باشد یا شرکتهای امریکایی در آن سهامدار باشند، هدف قرار خواهند داد. بنابراین واکنش کاملاً روشن است.»
امریکا طی این حمله، دو جزیره خارک و ابوموسی را با سامانه راکتی توپخانهای، موسوم به «هیمارس» و یک سامانه راکتی کوتاهبرد است، هدف قرار داد. این حملات از خاک کشورهای همسایه انجام شد.
این حملات توسط نیروهای مسلح جمهوری اسلامی رصد شد و مشخص گشت که این راکتها از دو نقطه در امارات متحده عربی شلیک شدهاند؛ یکی از رأسالخیمه و دیگری از مکانی بسیار نزدیک به دبی.
عراقچی در این باره گفت: «بسیار خطرناک است که از مناطق پرجمعیت برای شلیک راکت علیه ما استفاده شود. ما قطعاً پاسخ خواهیم داد، اما تلاش خواهیم کرد بسیار محتاط باشیم تا هیچ منطقه مسکونی هدف قرار نگیرد.»
وی درباره انسداد تنگه هرمز توضیح داد: «در واقع تنگه هرمز باز است. تنها برای نفتکشها و کشتیهایی بسته شده که متعلق به دشمنان ما هستند؛ یعنی کسانی که علیه ما حمله میکنند و متحدان آنها. دیگران آزادند که عبور کنند، هرچند بسیاری از آنها به دلیل نگرانیهای امنیتی ترجیح میدهند عبور نکنند و این مسئله ارتباطی به ما ندارد. در عین حال نفتکشها و کشتیهای زیادی همچنان از تنگه هرمز عبور میکنند. بنابراین میتوانم بگویم این تنگه بسته نشده است؛ بلکه تنها برای کشتیها و نفتکشهای امریکایی و اسرائیلی بسته است، نه برای دیگران.»
هدف امریکا از این ماجراجویی
به طور کلی قصد ترامپ از این حمله را میتوان اینگونه توضیح داد: او به دنبال راهی برای بیاثر کردن فعالیتهای ایران در تنگه هرمز و جلوگیری از هرگونه اقدام ایران برای ناامن کردن تنگه است. گرچه ترامپ زیرساختهای نفتی این جزیره را هدف قرار نداده اما حملات راکتیاش به سایر نقاط جزیره، به نوعی زهر چشم گرفتن در راستای ممانعت از اقدامات منطقهای جمهوری اسلامی و هدف گرفتن خاک کشورهای همسایه است و البته قدری هم چنگ و دندان نشان دادن بابت اینکه چنانچه ایران عبور و مرور نفتکشها از تنگه را به هر نحوی از انحاء، چه نفتکشهای متعلق به طرفهای درگیر و چه سایرین را، مختل کند، تأسیسات نفتی خودش ضربات سهمگینی خواهند دید.
بسیاری از تحلیلگران، تمایل به تسلط یافتن بر منابع نفتی و امکانات صادرات نفت از این جزیره به تمام نقاط جهان را، هدف غایی دونالد ترامپ از حملات راکتی به جزیره خارک میدانند. اگر او بتواند بخشی از نیاز روزانه جهان به نفت خام را، مستقلاً از این ناحیه تأمین کند، دیگر جهان غرب، هیچ مناسبات دیپلماتیکی با جمهوری اسلامی ایران نخواهد داشت و بنیان نیاز متقابل اروپا به ایران فرو خواهد ریخت و آن یک ذره تقابل کمرنگی که اروپا با امریکا بر سر حمله به ایران دارد، به کلی محو شده و این دو قطب قدرت در جهان، کاملاً همسو خواهند شد.
به علاوه باید خاطرنشان کرد که تنش با ایران تاکنون به نفع روسیه تمام شده و اکنون قیمت نفت این کشور افزایش یافته است. چرا که اختلال در تردد نفتکشهای سایر کشورها و کم شدن میزان خرید نفت از ایران، در کنار پیشنهاد امریکا به هند برای خرید نفت از روسیه، قیمت نفت این کشور را بالا برده است. این امر موجب نفوذ مسکو بر بازار نفت جهانی میشود. اگر ترامپ موفق شود از طریق جزیره خارک، مجدداً ورودی نفت به بازارهای بین المللی را افزایش دهد، آنگاه خواهد توانست بار دیگر قیمت نفت را به نرخ مطلوب کاخ سفید بازگرداند و روسیه را عقب براند.
موقعیت جغرافیایی، اهمیت سوق الجیشی و نقش کلیدی
جزیره خارک از نظر مساحت، یک جزیره نسبتاً کوچک است اما اهمیت فنی بسیار زیادی دارد. طول آن حدود ۸ کیلومتر و عرضش بین ۴ تا ۵ کیلومتر است. این جزیره در حدود ۳۸ کیلومتری ساحل بندر گناوه در استان بوشهر واقع است و از نظر جغرافیایی در قلب مسیرهای انرژی خلیج فارس واقع شده و به دلیل وجود تأسیسات نفتی بزرگ، جایگاهی راهبردی در اقتصاد و امنیت انرژی ایران دارد. جزیره خارک یکی از مهمترین جزایر استراتژیک و ژئوپلیتیک ایران است و موقعیت آن در شمال خلیج فارس، آن را به یکی از نقاط کلیدی در مسیر کشتیرانی و صادرات نفت ایران تبدیل کرده و امروز این جزیره، قطب نفتی ایران است؛ گرچه کاربردها و اثرات دیگری نیز دارد که در عرصه بین الملل بسیار کلیدی و تعیین کنندهاند.
بزرگترین پایانه صادرات نفت ایران در این جزیره قرار دارد؛ پایانهای که بخش عمده نفت خام کشور از طریق آن بارگیری و با نفتکشها گوناگون به بازارهای جهانی صادر میشود.
در این پایانه امکان پهلوگیری همزمان چند نفتکش بزرگ وجود دارد و ظرفیت ذخیرهسازی میلیونها بشکه نفت خام موجود است. در یک کلام و برای درک بهتر و دقیقتر جایگاه این جزیره، باید گفت: خارک؛ شریان اصلی صادرات نفت ایران است.
جزیره خارک علاوه بر اهمیت اقتصادی و نفتی، جایگاه مهمی نیز در تاریخ ایران به ویژه دوران معاصر دارد. طی جنگ 8 ساله ایران و عراق، این جزیره مجموعاً 2800 بار مورد هدف قرار گرفت، اما با وجود این حملات سنگین و بمباران های مکرر، صادرات نفت از این منطقه متوقف نشد و فعالیت پایانه نفتی به نوعی ادامه یافت. اما اکنون ماجرا متفاوت است. نه ترامپ، صدام است و نه امریکا، عراق.
