کارفرما چه کارهایی رو حق نداره با کارمندش انجام بده؟ قوانینی که مدیر از جیبش در میاره
اگر شما هم کارمند هستید و نمیدانید قوانین وزارت کار برای کارمند چگونه است، پس حتما با این مطلب همراه باشید.
شایانیوز- خیلی از ما وقتی وارد یک محیط کاری می شویم، فکر می کنیم چون "کارفرما" صاحب کسب و کار است، پس تقریبا هر تصمیمی درباره کارمند یا کارگر در اختیار اوست؛ از کم کردن حقوق گرفته تا تغییر ساعت کاری یا حتی اخراج ناگهانی. اما واقعیت این است که رابطه کاری تنها بر اساس دستور کارفرما پیش نمی رود و قانون برای هر دو طرف، یعنی کارگر و کارفرما، حقوق و تکالیفی تعیین کرده است. جالب تر اینکه بعضی رفتارهایی که در محیط کاری کاملا عادی به نظر میرسند، ممکن است از نظر قانون ابل ایراد باشند. پس از اگر کار می کنید، بد نیست پنج مورد مهم را بشناسید.
«هر وقت بخواهم می توانم اخراجت کنم!»
یکی از رایج ترین تصورات این است که کارفرما هر زمان از عملکرد یک کارگر ناراضی باشد، میتواند همان لحظه قرارداد را تمام کند. اما رد قانون کار، اخراج کارگر شرایط و تشریفات خودش را دارد. به طور مثال اگر دلیل اخراج، قصور کارگر یا نقض مقررات انضباطی باشد، موضوع فقط به یک جمله "دیگر سرکار نیا" ختم نمی شود. قانون در چنین شرایطی، از جمله اخطارهای کتبی و طی شدن روند مشخص را مطرح کرده است. در واحد هایی که نماینده کارگران یا شورای اسلامی کار وجود دارد، نظر این نهاد نیز در فرآیند اخراج اهمیت دارد.
«حقوق این ماهت را هر وقت خواستم میدهم»
پرداخت حقوق لطف کارفرما نیست؛ بلکه تعهد اوست. قانون کار برای پرداخت مزد نظم مشخصی در نظر گرفته است. اگر پرداخت حقوق به شکل ماهانه باشد، اصل بر این است که حقوق در پایان ماه پرداخت شود. بنابراین جمله هایی مثل "فعلا پول نداریم ماه بعد دو ماه را با هم میدهم" لزوما به این معنا نیست که کارفرما از نظر قانونی مجاز است پرداخت دستمزد را هر چقدر خواست عقب بیندازد!
«ساعت کاریت مهم نیست؛ هر چقدر بگویم باید بمانی»
اینکه کارفرما مسئول مجموعه است، به این معنا نیست که ساعت کاری هیچ محدودیتی ندارد. قانون کار برای ساعات کار و شرایط اضافه کاری مقررات مشخصی دارد. بنابراین اگر از کارگری خواسته شود خارج از ساعات عادی کار کند، موضوع اضافه کاری و شرایط قانونی آن مطرح می شود. در واقع "رئیس گفته" به تنهایی جایگزین مقررات قانون کار نیست.
«قرارداد را امضا کردی؛ پس هر چیزی داخلش باشد باید قبول کنی»
امضای قرارداد کاری به این معنا نیست که هر بندی که در آن نوشته شده، بدون هیچ محدودیتی معتبر است. قرارداد کار باید در چارچوب قانون تنظیم شود و نمیتوان صرفا با نوشتن یک جمله، حقوق قانونی یک کارگر را از بین برد. به همین دلیل، پیش از امضای قرارداد بهتر است مواردی مثل میزان حقوق، ساعات کار، مدت قرارداد، وظایف و مزایا را دقیق بخوانید و هر چیزی را که برایتان مهم است، مطرح و روشن کنید.
«اگر اعتراض کنی، دیگر جایی برایت نداریم!»
شاید ترسناک ترین جمله در محل کار همین باشد؛ به خصوص وقتی کارگر به پرداخت نشدن حقوق، و شرایط نامناسب کاری یا مسئله ای قانونی اعتراض می کند. اما اعتراض به یک حق قانونی یا پیگیری یک مطالبه، با "سرپیچی از کار" یکی نیست. اگر اختلافی میان کارگر و کارفرما ایجاد شود، قانون کار ساز و کارهایی برای رسیدگی به اختلافات پیش بینی کرده است. بنابراین بهتر است کارگر به جای استعفا یا درگیری عجولانه، مدارک خود مثل قرارداد، فیش های حقوقی، پیام های کاری و سوابق پرداخت را حفظ کند و از مسیر قانونی موضوع را پیگیری کند.
در نهایت، شناخت قانون کار فقط برای زمانی نیست که مشکلی پیش آمده باشد. خیلی از اختلافات کاری زمانی ایجاد می شوند که یکی از طرفین تصور می کند "قانون اینطور است"، در حالی که واقعیت چیز دیگری است. دانستن حقوق قانونی، هم میتواند جلوی سوءاستفاده را بگیرد و هم باعث شود کارگر و کارفرما از همان ابتدا رابطه کاری شفاف تری داشته باشند.
