ماجرای میلی‌گلد به کجا رسید؟ / طلای آنلاین واقعا خطرناک است؟
حواشی میلی‌گلد با تأخیر در تسویه حساب کاربران آغاز شد و با انتشار اسناد موجودی طلا ادامه پیدا کرد؛ اما ابهام ها همچنان پابرجاست.
ماجرای میلی‌گلد را می‌توان نخستین بحران جدی در بازار پلتفرم‌های آنلاین طلا دانست؛ حاشیه‌ای که در روزهای اخیر با انتشار ویدئوهایی از اعتراض و تجمع برخی خریداران این پلتفرم، بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.
به گزارش «شایانیوز» به نقل از فرارو؛ اتفاقات اخیر میلی‌گلد را نمی‌توان بر اساس یک روایت واحد بررسی کرد و هنوز بخش‌هایی از این ماجرا در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. یکی از مهمترین موضوعات، تأخیر در پرداخت وجه به کاربرانی است که طلای خود را فروخته‌اند؛ مسئله‌ای که زمینه طرح ادعاهایی درباره احتمال خالی‌فروشی را فراهم کرده است.
در مقابل، میلی‌گلد با انتشار مدارک و اسناد مربوط به ذخایر طلای خود تلاش کرده موجودی مجموعه را اثبات و به این ادعاها پاسخ دهد. از سوی دیگر، افزایش تعداد کاربرانی که همزمان برای دریافت مطالبات خود اقدام کرده‌اند، فشار بیشتری بر نقدینگی این پلتفرم وارد کرده و به بروز ناترازی دامن زده است.
با این حال، برای رسیدن به یک جمع‌بندی قطعی درباره عملکرد میلی‌گلد هنوز زود است و باید منتظر روشن شدن ابعاد مختلف ماجرا ماند. آنچه در شرایط فعلی اهمیت دارد، تأثیری است که این اتفاق بر اعتماد عمومی به پلتفرم‌های خرید و فروش آنلاین طلا گذاشته؛ اثری که حتی با پایان یافتن حواشی میلی‌گلد نیز نمی‌توان به سادگی از کنار آن عبور کرد.
ساز و کار پلتفرم آنلاین طلا چگونه است؟
سامانه‌های اینترنتی فعال در ایران به افراد اجازه می‌دهند با هر بودجه‌ای طلا بخرند و در حساب کاربری ثبت کنند. درآمد اصلی این مجموعه‌ها از تفاوت قیمت خرید و فروش و دریافت کارمزد در هر تراکنش حاصل می‌شود. مهمترین تبلیغ پلتفرم‌های آنلاین طلا نیز امکان ورود خریداران خرد به بازار فراهم می‌سازد.
مدیریت این کسب‌وکارها قرار بود بین نهادهای گوناگون تقسیم شود و ساختار متمرکزی نداشته باشد. مثلا وزارت صنعت نماد اعتماد را صادر می‌کند و مشخصات مدیران را نگه می‌دارد. اتحادیه صنف طلا پروانه‌های سنتی فروش را بررسی می‌کنند و پلیس امنیت اقتصادی هم وظیفه نظارت را برعهده دارد.
الان حدود 14 یا 15 برند نام‌آشنا فعالیت دارند. البته علاوه بر این تعداد ده‌ها درگاه دیگر هم در این حوزه کار می‌کنند. این مجموعه‌ها طبق رویه خود متعهد می‌شوند معادل دارایی‌های ثبت‌شده را به شکل طلای فیزیکی ذخیره کنند. با وجود این سامانه‌ای برای گزارش لحظه‌ای و تطبیق مستقیم انبارها با دارایی خریداران در شبکه بانکی وجود ندارد و همین موضوع چالش بزرگی برای میلی‌گلد و خریداران این پلتفرم ایجاد کرده است.
یکی دیگر از ایرادهای پلتفرم‌های آنلاین نبود سازوکار واحد است و هر سامانه روش متفاوتی در نگهداری موجودی انتخاب کرده است. برخی شرکت‌ها طلا را در قالب شمش در بانک‌ها نگهداری می‌کنند و رسید تحویل می‌گیرند. گروهی دیگر دارایی را به شکل طلای آب‌شده نزد کارگاه‌ها امانت می‌گذارند و همین تفاوت روش‌ها پایش و نظارت موجودی این مجموعه‌ها را دشوار کرده است.
جنجال میلی‌گلد از کجا شروع شد؟
نخستین نشانه اختلال از جایی آغاز شد که تسویه ریالی حساب برخی کاربران پلتفرم آنلاین با به تاخیر افتاد. افرادی که گزینه فروش را انتخاب کرده بودند با تاخیر در واریز روبه‌رو شدند و بازتاب آن به شبکه‌های اجتماعی رسید. چند روز بعد ویدیوهایی از حضور معترضان در ساختمان مرکزی این شرکت منتشر شد که خریداران در آن پیگیر دریافت پولشان بودند.
مدیران شرکت بلافاصله با صدور بیانیه‌ای اسناد خرید شمش‌های طلا از بازار و فاکتورهای رسمی را ارائه کردند. در این اسناد اعلام شد که فلزات خریده شده و در خزانه‌های بانک کارگشایی نگهداری می‌شود. شرکت دلیل بروز وقفه را هم بسته شدن برخی حساب‌های کاری توسط مراجع اداری اعلام کرد و این اقدام را عامل تاخیر در واریز دانست.
نامه‌ای به دبیر شورای امنیت ملی ارسال شد! در این نامه گزارشی از محدودیت حساب‌ها به چشم می‌خورد. از سوی دیگر بانک مرکزی دخالت خود در ایجاد محدودیت پرداخت را رد کرد و اطلاعیه‌ای در این باره داد. انتشار این مواضع ابعاد موضوع میلی‌گلد را وسیع کرد. اما یک مشکل جدی ایجاد شده است. سازوکار تجاری این مجموعه بر پایه خرید و فروش همزمان قرار دارد و موج شایعات موجب ثبت سفارش‌های سنگین فروش شد.
افزایش ناگهانی تمایل کاربران برای برداشت، تراز مالی پلتفرم را به هم ریخت و حجم تقاضای خروج سرمایه را بالا برد. پلتفرم برای تامین ریال نیازمند فروش فیزیکی شمش‌ها است. فروش شمش هم به زمان نیاز دارد اما هجوم خریداران برای دریافت پول تسویه نقدی را سخت کرده و شرایط کاری مجموعه میلی‌گلد را پیچیده‌تر می‌کند.
اسناد منتشرشده نشان می‌دهد که فرآیند خرید طلا برای مردم انجام شده و کمبودی از این نظر دیده نمی‌شود. مانع اصلی کنونی فعلا تا حدود زیادی جو روانی اخبار است که اجازه برقراری تعادل را نمی‌دهد. شواهد نشان می‌دهد که هنوز ادعای ورشکستگی میلی‌گلد تایید‌شده نیست.
تکه‌های پازل ماجرای میلی‌گلد چگونه کامل می‌شود؟
وقتی جنجالی درباره سرمایه مردم به میان می‌آید هر طرف ماجرا ادعای متفاوتی را بیان می‌کند و روی موضع خود می‌ماند. میلی‌گلد روی اصل وجود طلای فیزیکی تاکید دارد و نهادهای ناظر بدون ارائه تصویر واضح از ماجرا ادعاهای میلی‌گلد را تایید نمی‌کنند.
برای اینکه تکه‌های پازل اندکی کامل شود، بهتر است به حرف‌های روز 28 مرداد امسال از سوی میثم ظهوریان نماینده مجلس شورای اسلامی مراجعه کنیم. یعنی زمانی که هنوز ماجرای میلی‌گلد سروصدا نکرده بود.
میثم ظهوریان گفته بود برخی از این اپلیکیشن‌ها ادعا می‌کنند معادل فروش خود در بانک کارگشایی طلا به امانت گذاشته‌اند اما جالب این است که بانک کارگشایی حاضر به تایید عیار و کیفیت طلاهای به ودیعه گذاشته شده نیست.
بانک کارگشایی بر اساس ضوابط سازمانی فقط مسئول نگهداری بسته‌های تحویل‌شده است و عیار محتویات را تایید نمی‌کند. این فاصله میان ادعای سامانه‌ها و حدود تعهدات بانک سوالاتی پیرامون نظارت بر خزانه‌ها به وجود آورد. یعنی در غیاب سازوکار تایید عیار ابهامات زیادی درباره پشتوانه طلاها ایجاد می‌شود.
فعلا نیازی نیست توی دل سرمایه‌گذاران میلی‌گلد را خالی کنیم. چون تا زمان اعلام نظر قطعی مراجع نمی‌توانیم قضاوت درستی از اصل ماجرا داشته باشیم.
امروز هر پلتفرم طلای آنلاین برای تداوم کار در بازار نیازمند اعتماد کاربران و نظارت‌های فنی است. اگر شیوه نگهداری طلا با شفافیت کامل همراه نباشد هر حاشیه و نگرانی می‌تواند در آینده سازوکار پلتفرم‌های طلا ظهور کند. شاید با فروکش کردن حواشی میلی‌گلد بهتر بتوانیم درباره امنیت پلتفرم‌های طلا ادعا کنیم اما ضربه‌ای که الان به اکوسیستم طلای آنلاین وارد شده را نمی‌توانیم نادیده بگیریم.
