تشخیص رشک و شپش سر؛ از بین بردن شپش مو در خانه، نحوه مکیدن خون سر و سوالات رایج

شایانیوز- شپش سر یکی از مشکلات شایع، مخصوصا در بین کودکان مدرسه ای است که میتواند باعث خارش، بی قراری و ناراحتی بشود. شپش حشره ای کوچک و بدون بال است که از خون پوست سر تغذیه میکند و اغلب هم از طریق تماس نزدیک سر با فرد مبتلا منتقل می شود. برخلاف تصور رایج، وجود شپش ارتباطی با کثیف بودن مو یا رعایت نکردن بهداشت ندارد. تشخیص زودهنگام شپش و همچنین شروع درمان مناسب میتواند از تکثیر آن و انتقال به دیگر اعضای خانواده جلوگیری کند.

شپش سر چیست و چگونه منتقل می شود؟

شپش سر حشره ای بسیار کوچک است که اکثرا در نزدیکی پوست سر، به خصوص در نواحی پشت گوش ها و قسمت پایین سر، زندگی میکند. شپش ماده تخم هایی به نام رشک روی ساقه مو و نزدیک پوست سر می چسباند. این تخم ها به دلیل چسبندگی زیاد، برعکس شوره سر به راحتی جدا نمی شوند. انتقال شپش بیشتر از طریق تماس پوست مستقیم مو و سر با فرد آلوده اتفاق می افتد. استفاده مشترک از شانه، برس، کلاه، روسری یا وسایلی که مستقیما با مو تماس دارند نیز میتواند در انتقال آن نقش داشته باشد. هرچند که تماس مستقیم سر با سر راه اصلی انتقال محسوب می شود.

علائم شپش سر و روش تشخیص آن

مهمترین علامت ابتلا به شپش، خارش پوست سر می باشد. با این حال، همه افراد در ابتدای آلودگی دچار خارش نمی شوند. احساس حرکت چیزی بر روی پوست سر، تحریک و زخم های ناشی از خاراندن نیز ممکن است دیده شود. مطمئن ترین روش تشخیص، پیدا کردن شپش زنده و یا رشک نزدیک پوست سر است. برای بررسی، میتوان موها را در نور مناسب تقسیم بندی کرد و به خصوص پشت گوش ها و قسمت پشت گردن را با دقت نگاه کرد. رشک ها اکثرا به ساقه مو محکم می چسبد و با تکان دادن مو یا شانه معمولی جدا نمی شوند.

چگونه شپش و رشک را در مو پیدا کنیم؟

یکی از روش های موثر برای پیدا کردن شپش، استفاده از شانه دندانه ریز مخصوص شپش است. ابتدا موها را مرطوب کرده و کمی نرم کننده روی آن بریزید. سپس موها را به قسمت های کوچک تقسیم کرده و شانه را از نزدیکترین ریشه تا انتهای مو بکشید. بعد از چند بار شانه زدن، شانه را روی یک دستمال یا سطح روشن پاک کنید و آن را بررسی کنید. شپش زنده اکثرا کوچک، متحرک و به رنگ خاکستری یا قهوه ای است. برای تشخیص رشک نیز باید دقت کرد که ذرات سفید یا زردی که روی مو دیده می شوند، واقعا به مو چسبیده باشند. شوره معمولا خیلی راحت جدا می شود اما رشک محکم تر به ساقه مو میچسبد.

روش های از بین بردن شپش سر

برای درمان شپش میتوان از محصولات ضد شپش موجود در داروخانه ها استفاده کرد. نوع محصول و همچنین روش مصرف آن باید مطابق با دستور روی بسته بندی یا توصیه پزشک و داروساز باشد. خیلی از درمان ها نیاز به تکرار دارند تا سپس هایی که پس از مرحله اول از تخم خارج شدند هم از بین بروند. شانه کردن منظم مو با شانه مخصوص شپش هم بخش مهمی از درمان شپش است و میتواند به خارج کردن شپش و رشک کمک کند. همچنین بهتر است افراد نزدیک خانواده بررسی شوند و در صورت مشاهده آلودگی، درمان مناسب را انجام دهند.

تمیز کردن وسایل و جلوگیری از بازگشت شپش

پس از تشخیص شپش، شانه ها، برس ها و وسایلی که مستقیما با مو تماس داشته اند باید تمیز شوند. لباس ها، روبالشی و ملحفه هایی که اخیرا مورد استفاده قرار گرفتن نیز بهتر است شسته شوند. وسایلی که امکان شستشوی آن ها وجود ندارد، می توانند برای مدتی در کیسه دربسته قرار بگیرند.

از طرفی، استفاده از اسپری های حشره کش برای محیط خانه معمولا ضروری نیست و میتواند خطرات غیرضروری ایجاد کند. برای جلوگیری از بازگشت شپش، مهم‌ترین اقدام بررسی دقیق موها، درمان صحیح فرد مبتلا و بررسی افراد دارای تماس نزدیک است. اگر پس از درمان همچنان شپش زنده مشاهده شود، بهتر است پیش از تکرار خودسرانه دارو با پزشک یا داروساز مشورت شود.

آیا شپش سر خودش از بین میرود؟

معمولا نه. شپش میتواند روی سر زنده بماند و تخم گذاری کند، بنابراین بهتر است به محض تشخیص، درمان مناسب شروع شود.

از کجا بفهمیم چیزی که روی مو دیدیم شپش است؟

شپش زنده حرکت میکند و معمولا نزدیک پوست سر دیده می شود. رشک هم محکم به ساقه مو چسبیده و برخلاف شوره به راحتی جدا نمیشود.

آیا بعد از درمان، شپش دوباره برمی گردد؟

اگر درمان طبق دستور کامل انجام نشود یا فرد آلوده دیگری در تماس نزدیک وجود داشته باشد، احتمال برگشت شپش هست. برای همین بررسی اعضای خانواده و شانه کردن منظم موها مهم است.