اختلاف در کاخ سفید بر سر حمله دوباره به ایران؛ ضرب‌الاجل ۸ هفته‌ای برای ترامپ

گزارش شبکه ان‌بی‌سی نیوز حاکی از آن است که مقام‌های دولت و وزارت دفاع آمریکا به دونالد ترامپ درباره محدود بودن فرصت برای آغاز عملیات نظامی گسترده علیه ایران هشدار داده‌اند. طبق این گزارش، رئیس‌جمهور آمریکا در صورت تصمیم به ازسرگیری حملات، باید پیش از شروع به کار کنگره جدید در ماه ژانویه، تکلیف این اقدام را مشخص کند.

به گزارش فرارو به نقل از ان‌بی‌سی نیوز، ترامپ برای تصمیم‌گیری درباره احتمال آغاز دور تازه‌ای از عملیات نظامی علیه ایران، با مهلتی حدود هشت هفته‌ای روبه‌رو است. نگرانی مقام‌های آمریکایی این است که با آغاز فعالیت کنگره جدید و احتمال در اختیار گرفتن اکثریت مجلس نمایندگان و سنا از سوی دموکرات‌ها، فشارهای سیاسی و محدودیت‌های قانونی بر دولت افزایش پیدا کند. دو مقام آمریکایی نیز گفته‌اند برخی مشاوران ترامپ طی روزهای اخیر به او اعلام کرده‌اند که فرصت اجرای یک کارزار نظامی گسترده علیه ایران رو به پایان است و تصمیم‌گیری درباره آن نباید به تعویق بیفتد.

این هشدارها پنج روز پیش از انتخابات روز سه‌شنبه، در جریان جلساتی با حضور مقام‌های دولت و وزارت دفاع آمریکا به ترامپ منتقل شده بود. با این حال، نتایج انتخابات و پیروزی دموکرات‌ها در کسب کنترل هر دو مجلس کنگره، ضرورت تصمیم‌گیری سریع را بیش از پیش افزایش داده است. 

یکی دیگر از عواملی که مقام‌های آمریکایی برای توضیح محدود بودن فرصت اقدام نظامی به آن اشاره کرده‌اند، ادامه استقرار گسترده نیروهای نظامی، ناوهای جنگی و هواپیماهای آمریکایی در خاورمیانه است. بخش قابل‌توجهی از این حضور نظامی با هدف فراهم نگه داشتن امکان ازسرگیری حملات هوایی گسترده علیه ایران حفظ شده است. 

با این حال، مقام‌های دفاعی آمریکا به ترامپ هشدار داده‌اند که ادامه استقرار طولانی‌مدت این حجم از تجهیزات و نیروهای نظامی می‌تواند آمادگی رزمی ارتش آمریکا را تضعیف کند. به گفته آن‌ها، پنتاگون می‌تواند محاصره دریایی علیه ایران را با استفاده از شمار بسیار کمتری از نیروها و تجهیزات نیز ادامه دهد. 

در همین حال، دو مقام آمریکایی ادعا کردند که تیم امنیت ملی ترامپ روز پنج‌شنبه گزارشی درباره تهدیدهای ایران و آخرین گزینه‌های نظامی برای ازسرگیری عملیات گسترده علیه این کشور به رئیس‌جمهور ارائه کرده است. 

این نشست در کاخ سفید و علاوه بر جلسه توجیهی اطلاعاتی معمول ترامپ برگزار شد و پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش این کشور، نیز در آن حضور داشتند. 

با وجود این رایزنی‌ها، مقام‌های آمریکایی تأکید کرده‌اند که ترامپ هنوز تصمیمی برای ازسرگیری عملیات نظامی نگرفته است. با این حال، به گفته آن‌ها، رئیس‌جمهور آمریکا طی چند ماه گذشته چندین بار با آغاز یک کارزار نظامی گسترده جدید علیه ایران موافقت کرده، اما در هر نوبت تنها چند ساعت پیش از زمان تعیین‌شده برای شروع عملیات، دستور توقف آن را صادر کرده است. 

این رفت‌وبرگشت‌ها نشان‌دهنده دشواری ترامپ در پایان دادن به جنگ با ایران است؛ جنگی که در ۲۸ فوریه با مشارکت اسرائیل آغاز شد و اکنون به یکی از چالش‌های اصلی دولت آمریکا تبدیل شده است. 

افزایش مخالفت افکار عمومی آمریکا با جنگ

در همین حال، نتایج نظرسنجی خروجی ان‌بی‌سی نیوز از رأی‌دهندگان در انتخابات روز سه‌شنبه نشان می‌دهد که ۶۲ درصد شرکت‌کنندگان، اقدام نظامی علیه ایران را تصمیمی اشتباه می‌دانند. 

طولانی شدن جنگ و افزایش مستمر قیمت بنزین نیز از جمله عواملی بوده که به تشدید مخالفت افکار عمومی آمریکا با ادامه درگیری‌ها منجر شده است. 

بر اساس اطلاعاتی که مقام‌های آمریکایی در اختیار ان‌بی‌سی نیوز قرار داده‌اند، در حال حاضر بیش از ۵۰ هزار نیروی نظامی آمریکا در منطقه حضور دارند. این نیروها شامل دو گروه رزمی ناو هواپیمابر و یک گروه دیگر در مسیر اعزام به منطقه، حدود ۲۴ فروند کشتی، بیش از ۲۰۰ هواپیما و همچنین بیش از ۲۰۰ فروند هواپیمای سوخت‌رسان و ترابری هستند. 

این مقام‌ها همچنین گفته‌اند ارتش آمریکا در هفته‌های اخیر مهمات بیشتری به منطقه منتقل کرده و یگان‌های هوایی جدیدی را نیز جایگزین نیروهای هوایی قبلی کرده است. 

در واکنش به این تحولات، یک مقام کاخ سفید مدعی شد که ترامپ در هر زمانی به تمامی گزینه‌های نظامی دسترسی دارد و آمریکا با کنترل تنگه هرمز، در موقعیت بسیار قدرتمندی قرار گرفته است. 

اختلاف در کاخ سفید بر سر ادامه جنگ با ایران

بر اساس گزارش ان‌بی‌سی نیوز، بخشی از مشاوران ترامپ نگران هستند که هرگونه دستور برای تشدید جنگ پس از آغاز به کار کنگره جدید، با تحقیقات و تفحص‌های کنگره، محدودیت‌های بودجه‌ای یا تصویب قطعنامه‌هایی برای جلوگیری از اقدامات نظامی رئیس‌جمهور مواجه شود. 

دو مقام آمریکایی این نگرانی‌ها را تأیید کرده و گفته‌اند که در روزهای اخیر، موضوع محدود بودن فرصت برای آغاز یک کارزار نظامی جدید علیه ایران به اختلافات و بحث‌های تندی در پشت صحنه کاخ سفید منجر شده است؛ اختلافاتی که در جریان آن‌ها طرف‌های مختلف یکدیگر را مسئول وضعیت کنونی دانسته‌اند. 

در یک سوی این اختلاف، حامیان ازسرگیری عملیات نظامی گسترده، از جمله پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، قرار دارند. این گروه معتقدند بن‌بست کنونی نتیجه تصمیم افرادی است که ترامپ را در ماه آوریل به پذیرش تفاهم‌نامه با ایران و توقف عملیات نظامی ترغیب کردند. 

به گفته دو مقام آمریکایی، از جمله این افراد جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، مارکو روبیو، وزیر خارجه، و دو مذاکره‌کننده ارشد ترامپ در پرونده ایران، یعنی استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، و جرد کوشنر، داماد رئیس‌جمهور، بوده‌اند. 

این مقام‌ها همچنین گفته‌اند که هگست و دریاسالار برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، در آن مقطع از ترامپ خواسته بودند عملیات نظامی را متوقف نکند. آن‌ها معتقد بودند در صورت ادامه حملات برای چند هفته دیگر، رئیس‌جمهور آمریکا می‌توانست به تمامی اهداف خود دست پیدا کند. 

بر اساس همین گزارش، هگست در ماه ژوئیه نیز ترامپ را برای ازسرگیری عملیات نظامی گسترده تحت فشار قرار داده و از او خواسته بود «کار را تمام کند». به گفته مقام‌های آمریکایی، وزیر دفاع همچنان بر ضرورت ازسرگیری حملات اصرار دارد. 

در مقابل، گروه دیگری از مشاوران ترامپ معتقدند که ازسرگیری عملیات نظامی گسترده ممکن است تلاش‌های دیپلماتیک برای دستیابی به توافق صلح را با مشکل مواجه کند. این در حالی است که هگست و برخی مقام‌های نظامی آمریکا بر این باورند که حملات جدید می‌تواند ضربه‌ای قاطع به ایران وارد کند و تهران را برای مذاکره و پایان دادن به جنگ تحت فشار قرار دهد. 

تلاش ونس و روبیو برای بازگشت به مسیر دیپلماسی

در میان مخالفان تشدید درگیری‌ها، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، نقش مهمی در پیگیری مسیر مذاکره با ایران داشته است. ونس در مقاطعی هدایت تلاش‌های واشنگتن برای دستیابی به توافق با تهران را بر عهده گرفته است. 

بر اساس گزارش ان‌بی‌سی نیوز، ونس تنها چند روز پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای، نامه‌ای برای محسن رضایی، رئیس شورای عالی امنیت ملی ایران، ارسال کرده بود تا زمینه ازسرگیری مذاکرات فراهم شود و از احتمال آغاز مجدد حملات نظامی آمریکا جلوگیری شود. 

یک روز پس از انتخابات نیز ونس در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، جنگ را دلیل شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای دانست و تأکید کرد که دستیابی به توافق از طریق مذاکره، منطقی‌ترین راه‌حل برای عبور از وضعیت کنونی است. 

او در این پیام که بازتاب گسترده‌ای داشت، نوشت: «همه می‌دانند چرا شکست خوردیم. و هر گفت‌وگوی صادقانه‌ای درباره اینکه از اینجا به بعد باید چه مسیری را در پیش بگیریم، باید از همین نقطه آغاز شود.» 

از سوی دیگر، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز روز شنبه به خبرنگاران گفت که گفت‌وگوها با ایران از طریق کانال‌های متعدد همچنان ادامه دارد. 

روبیو با اشاره به رویکرد ترامپ در قبال بحران‌های بین‌المللی اظهار کرد: «ترجیح رئیس‌جمهور در مواجهه با هر چالشی در سراسر جهان، این است که در صورت امکان، آن را از راه دیپلماتیک و مسالمت‌آمیز حل‌وفصل کند.» 

او در عین حال اضافه کرد که ترامپ به این واقعیت نیز واقف است که برخی مسائل در جهان وجود دارند که نمی‌توان آن‌ها را از راه مسالمت‌آمیز حل کرد. 

دو مقام آمریکایی در بخش دیگری از گفت‌وگو با ان‌بی‌سی نیوز ادعا کرده‌اند که جنگی که اکنون وارد نهمین ماه خود شده، اساساً قرار نبود تا این اندازه طولانی شود. به گفته آن‌ها، برنامه اولیه دولت آمریکا اجرای یک کارزار نظامی چند هفته‌ای بود، نه درگیری‌ای که ماه‌ها ادامه پیدا کند. 

عملیات «خشم حماسی» (Operation Epic Fury)، عنوانی که پنتاگون برای این جنگ به کار می‌برد، شامل ۳۸ روز عملیات نظامی گسترده بود؛ با این حال، آمریکا و ایران در ماه‌های پس از آن نیز به‌طور منظم حملات و ضربات متقابلی علیه یکدیگر انجام داده‌اند. 

ان‌بی‌سی نیوز همچنین گزارش داده است که آمریکا روز دوشنبه حملاتی را علیه جزیره قشم ایران انجام داده است. 

در همین زمینه، دو مقام آمریکایی ادعا کرده اند که در صورت صدور دستور ترامپ برای آغاز یک کارزار نظامی گسترده جدید، این عملیات احتمالاً کوتاه‌تر اما شدیدتر از مراحل قبلی خواهد بود و استفاده از بمب‌های سنگین در آن در دستور کار قرار می‌گیرد. 

به گفته این مقام‌ها، اهدافی که مقام‌های آمریکایی در گفت‌وگو با ترامپ درباره آن‌ها بحث کرده‌اند، شامل زیرساخت‌های نفت و گاز ایران و همچنین تأسیسات هسته‌ای، از جمله سایت «کوه کلنگ»، است. 

مارک کانسیان، سرهنگ بازنشسته تفنگداران دریایی آمریکا و مشاور ارشد مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی (CSIS) در واشنگتن، نیز در این باره ادعا کرده است که فرماندهی مرکزی آمریکا می‌تواند دامنه اهداف نظامی خود در ایران را گسترش دهد و سامانه‌های برق و تأسیسات نفتی را نیز در فهرست اهداف احتمالی قرار دهد. 

به اعتقاد کانسیان، هدف از چنین حملاتی می‌تواند افزایش فشار بر حکومت ایران برای ورود به مذاکرات باشد.