انبار نفت شهران از تهران خارج می‌شود؟ جزئیات تازه از سرنوشت این مجموعه

علی بیت‌اللهی، رئیس بخش خطرپذیری مرکز تحقیقات راه و شهرسازی، درباره احتمال انتقال انبار نفت شهران به خارج از تهران توضیح داد که این موضوع فعلاً در مرحله طرح و گفت‌وگو قرار دارد و هنوز مقصد مشخصی برای جابه‌جایی این مجموعه تعیین نشده است. به گفته او، اجرای چنین طرحی نیازمند برنامه‌ریزی و سازوکار مشخص است و تا زمانی که مکان جایگزین انتخاب نشود، نمی‌توان اقدام عملی برای انتقال آن انجام داد.

به گزارش ایلنا، وی افزود: انبار نفت شهران در حال حاضر فعال است و کلان‌شهر تهران با توجه به شرایط موجود، به این‌گونه جایگاه‌ها و زیرساخت‌های ذخیره‌سازی و تأمین سوخت نیاز مبرمی دارد؛ مگر اینکه برای تأمین سوخت از محل دیگری تدارک دیده و زیرساخت جایگزین در نظر گرفته شود.

رئیس بخش خطرپذیری مرکز تحقیقات راه و شهرسازی با اشاره به ضرورت انتخاب محل مناسب برای انبار جایگزین ادامه داد: این مجموعه باید در محدوده‌ای نزدیک به تهران جانمایی شود. نمی‌توان انبارهای سوخت را به فاصله زیادی از شهر، برای مثال در آن سوی کرج یا در مکانی دورتر، مستقر کرد؛ چراکه حمل‌ونقل تانکرهای بنزین در جاده‌ها می‌تواند مخاطرات و بحران‌های متعددی به همراه داشته باشد.

بیت‌اللهی تصریح کرد: محل جایگزین باید به‌گونه‌ای انتخاب شود که تانکرهای حامل بنزین و سوخت بتوانند با یک سازوکار بهینه، سوخت را به پمپ‌بنزین‌های مختلف منتقل کنند. طولانی شدن مسیرهای حمل‌ونقل، نه‌تنها از نظر اقتصادی مقرون‌به‌صرفه نیست، بلکه از منظر مخاطرات و خطرات احتمالی در جاده‌ها نیز می‌تواند مشکلات عدیده‌ای ایجاد کند.

وی  اظهار داشت: انبار نفت شهران در مراسم گسلی ساخته شده و فارغ از تهدید جنگ با مخاطرات جدی مواجه است، احداث این انبار به سال‌های بسیار دور بازمی‌گردد و احتمالاً در ابتدای دهه ۶۰ یا ۷۰ انجام شده است. در آن زمان، مفهومی با عنوان حریم گسل به شکل امروزی مطرح نبود و مکان‌یابی بیشتر با رویکرد دسترسی و با توجه به قرارگیری مجموعه در بخش غربی تهران انجام شده بود.

رئیس بخش خطرپذیری مرکز تحقیقات راه و شهرسازی افزود: از زمانی که فعالیت‌های تخصصی در زمینه حریم گسل و مخاطرات زمین‌شناختی را آغاز کردیم، یعنی از اواسط دهه ۷۰ و اوایل دهه ۸۰، این موضوع بیشتر مورد توجه قرار گرفت. بنابراین، حتی اگر مسئله جنگ و تهدیدهای ناشی از آن نیز مطرح نباشد، انبار نفت شهران به دلیل گسترش شهر تهران و قرارگیری در محدوده حریم گسل، از نظر مکان‌یابی با اشکال مواجه بوده است.

بیت‌اللهی با اشاره به اقداماتی که برای افزایش ایمنی این مجموعه در برابر زلزله انجام شده است، گفت: با توجه به اینکه انبار نفت شهران در این محل احداث شده بود، مسئولان به فکر اندیشیدن تمهیداتی برای مقابله با زلزله افتادند. از جمله این اقدامات، ایجاد دیوارهای بتنی در اطراف مجموعه و در نظر گرفتن تدابیر ایمنی بیشتر بود.

وی ادامه داد: این مجموعه از نظر ایمنی و بهداشت محیط، دارای نظام HSE قوی بوده و در جلسات متعددی که در این زمینه برگزار می‌شد، موضوع تمهیدات ایمنی و مقابله با مخاطرات مورد توجه قرار داشت.

رئیس بخش خطرپذیری مرکز تحقیقات راه و شهرسازی با تأکید بر اینکه موضوع جابه‌جایی انبار نفت شهران صرفاً به انتقال چند مخزن محدود نمی‌شود، اظهار داشت: مسئله اصلی این است که سوخت از محدوده مخازن و پالایشگاه‌های جنوب تهران، از طریق خطوط لوله به این محدوده منتقل و پمپاژ می‌شود. مسیر این خطوط نیز از قبل تعیین و لوله‌گذاری شده است.

وی افزود: باید در نظر گرفت که جابه‌جایی این زیرساخت‌ها چه میزان هزینه و عملیات اجرایی به همراه دارد. انتقال انبار نفت شهران به مکانی دیگر، به دلیل وابستگی آن به شبکه انتقال سوخت، به‌سادگی امکان‌پذیر نیست و هزینه بسیار بالایی خواهد داشت.

بیت‌اللهی با اشاره به ابعاد گسترده این مجموعه گفت: در انبار نفت شهران چندین مخزن بسیار بزرگ وجود دارد که ابعاد و گستردگی آنها قابل توجه است. علاوه بر این، برای مقابله با خطر زلزله نیز تمهیدات ایمنی مختلفی در این مجموعه اندیشیده و هزینه‌های زیادی از منابع عمومی برای ایجاد این زیرساخت‌ها صرف شده است.

وی تأکید کرد: اکنون صحبت از انتقال این مجموعه به مکانی دیگر مطرح می‌شود، در حالی که هنوز مشخص نیست محل جدید کجاست و آیا مکان‌یابی آن انجام شده است یا خیر. ممکن است چنین تصمیمی اتخاذ شده باشد، اما عملیاتی کردن آن، کاری بسیار پرهزینه و دشوار است.