میانجیگر عراقی با پیام آمریکا به تهران آمد؟
یکی از کشورهایی که برای جلوگیری از گسترش تنش و بروز جنگ میان ایران و ایالات متحده تلاش زیادی میکند، عراق است.
ناآرامیهای داخلی تقریبا در ایران فروکش کرده، اما خطر جنگ هنوز وجود دارد. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، با مواضع متناقض خود حتی کشورهای منطقه را نیز دچار سردرگمی کرده است.
به گزارش «شایانیوز» و به نقل از دنیای اقتصاد، در این راستا یکی از کشورهایی که برای جلوگیری از گسترش تنش و بروز جنگ میان ایران و ایالات متحده تلاش زیادی میکند، عراق است؛ بهویژه که بغداد در موسم تشکیل دولت جدید به مساله مهم موازنه بین ایران و آمریکا توجه دارد و از این نظر این گمانه همزمان با سفر این دیپلمات عراقی به تهران مطرح بود که وی حامل پیامی از سوی آمریکا برای ایران است.
همچنانکه فواد حسین، وزیر امور خارجه عراق، پیش از سفر روز گذشتهاش به تهران، در تماسهای تلفنی با همتایان ترکیهای، عربستانی و فرانسویاش، روابط دوجانبه و تحولات منطقهای از جمله مساله ایران را بررسی کرد. طرفین طی این تماسهای جداگانه به بررسی تحولات منطقهای بهویژه تنشهای کنونی میان آمریکا و ایران پرداختند و وزیر خارجه عراق نیز به سفر قریبالوقوع خود به تهران اشاره کرد.
پیام میانجیگر عراقی
بعد از این تماسها بود که فواد حسین راهی تهران شد و سیدعباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، روز یکشنبه در محل وزارت خارجه میزبان همتای عراقی خود بود. همچنین وزیر خارجه عراق عصر روز گذشته با علی لاریجانی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی دیدار کرد.
این سفر در حالی انجام گرفت که فواد حسین روز سهشنبه گذشته در بغداد میزبان وحید جلالزاده، معاون امور کنسولی و پارلمانی وزیر خارجه ایران بود. محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، نیز روز شنبه در اظهاراتی تهدید ایران را اقدامی وحشیانه و تجاوزکارانه و به منزله هدف قرار دادن ملت ایران عنوان کرد و افزود: «دفع تهدیدها در منطقه مستلزم وحدت و یکپارچگی و دوری از تحریکات فرقهای است.»
در بحبوحه تنشها بین ایران و آمریکا نیز دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران و مشاور امنیت ملی عراق تلفنی درباره تحولات در منطقه رایزنی کردند. علی لاریجانی و قاسم الاعرجی در این تماس، بر اهمیت کنترل مرزهای مشترک و تقویت هماهنگی و همکاری مشترک به منظور جلوگیری از هرگونه تلاش برای ورود گروههای تروریستی به دو کشور تاکید کردند.
همچنین حسین علاوی، مشاور نخستوزیر عراق، اخیرا تاکید کرده که بغداد در راستای دور کردن شبح جنگ از منطقه تلاشهای گستردهای میکند. علاوی بیان کرد که عراق ابتکارات دیپلماتیک متعددی دارد و به صورت دوجانبه و چندجانبه، از جمله ارتباط مستقیم با آمریکا، برای جلوگیری از کشیده شدن منطقه به درگیری جدید تلاش میکند. مشاور نخستوزیر عراق تاکید کرد که اراضی عراق محل حمله به هیچ یک از کشورهای همجوار نخواهد بود و بغداد بر راهحلهای مسالمتآمیز و حل بحرانها تاکید دارد و پایتختی برای گفتوگو خواهد بود.
در این رابطه روز گذشته اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه، درباره خبرها مبنی بر تحرکات نیروهای آمریکایی در عراق و هشدار تهران به بغداد در این خصوص گفت: «نیازی به هشدار ما نیست. کشورهای منطقه بهخوبی به تعهدات خود واقف هستند و میدانند بر اساس یک اصل مسلم حقوقی و سیاسی، هیچ کشوری مجاز نیست اجازه دهد از قلمرو آن برای اقدامات خلاف حقوق بینالملل علیه کشورهای ثالث استفاده شود. ما همیشه مسوولیتهای دولتهای همسایه را متذکر شدهایم. تاکید وزیر خارجه عراق بر حسنهمجواری و بههمپیوستگی امنیت ایران و عراق را در کنفرانس خبری روز یکشنبه نیز شاهد بودیم. خوشحالیم شاهد یک اجماع منطقهای برای صیانت از ثبات در منطقه غرب آسیا هستیم.»
سخنگوی وزارت خارجه ایران در عین حال درباره عناصر تروریستی در مرزهای ایران و عراق و موثر بودن تفاهم امنیتی دو کشور در این خصوص گفت: «موثر بودن هر تفاهمی در مرحله عمل باید روشن شود. ما یک تفاهم امنیتی با عراق داریم که بخش عمده آن همکاری برای حراست از مرزهاست. برای اطمینان از اجرای آن، ما تماسهای مستمری با مقامات عراقی و اقلیم کردستان داریم.»
رایزنی درباره امنیت منطقه
این موضوع روز یکشنبه نیز محل بحث فواد حسین و سیدعباس عراقچی بود و وزیر خارجه کشورمان بعد از دیدار با همتای عراقی خود در یک نشست مطبوعاتی مشترک، با اشاره به افزایش نقش منطقهای عراق تاکید کرد: «دوستان عراقی ما نشان دادند که میتوانند نقش مثبتی در نزدیکسازی مواضع و دیدگاههای کشورها در منطقه داشته باشند و ما آماده همکاری در این زمینه با عراق هستیم. ما در این جلسه در خصوص پیشنهادهایی که میتواند بین ایران و عراق در جهت پیشبرد صلح و ثبات در منطقه طراحی شود صحبت کردیم و بر حفظ امنیت منطقه توافق داریم.» این دیپلمات ایرانی ادامه داد: «در این دیدار در مورد مسائل منطقه نیز صحبت کردیم. من توضیحاتی در مورد تحولات اخیر ایران به وزیر خارجه عراق ارائه کردم. در اینجا لازم است بار دیگر از مواضع دولت و ملت عراق در حمایت و همبستگی با ملت ایران قدردانی کنم و خوشحال هستیم که روابط دو کشور در مسیر خیلی خوبی ادامه دارد.»
فواد حسین، وزیر خارجه عراق، نیز در این نشست با تشکر از دعوت عراقچی از وی برای سفر به ایران گفت: «در جریان این سفر آقای عراقچی من را از وضعیت داخلی ایران مطلع و شرایط و اوضاع ایران را تشریح کردند.» وی افزود: «ما باور داریم که امنیت عراق بخشی از امنیت منطقه است، امنیت ایران برای منطقه مهم است، امنیت ایران برای ما مهم است، امنیت کل منطقه برای ما مهم است.» وزیر خارجه عراق ادامه داد: «قبل از این سفر با بسیاری از وزرای خارجه کشورهای منطقه گفتوگو کردم و در مورد تحولات اخیر منطقه تبادل نظر داشتم. مقامات کشورهای مختلف تاکید داشتند که در چنین شرایط رایزنی و تبادل آرا مهم است و امنیت کشورهای منطقه به یکدیگر مربوط است.»
تسلط کامل عراق بر پایگاه عینالاسد
در تحولی مهم در تحولات امنیتی منطقه، وزارت دفاع عراق روز گذشته اعلام کرد که ارتش این کشور مدیریت کامل پایگاه نظامی «عینالاسد» را پس از خروج نیروهای آمریکایی بر عهده گرفته است.
عراقچی با اشاره به تخلیه پایگاه عینالاسد از سوی آمریکاییها در عراق و تحویل آن به دولت عراق گفت: «این نشانهای از تقویت ثبات و حاکمیت سیاسی عراق است و ما خواهان یک عراق باثبات، مستقل و با حاکمیت سیاسی مقتدر هستیم.». وزیر خارجه با بیان اینکه این سفر بعد از برگزاری انتخابات پارلمانی عراق انجام شده است و با ابراز امیدواری مبنی بر اینکه هرچه زودتر دولت جدید عراق تشکیل شود، اظهار کرد: «در حال حاضر مرزهای ایران و عراق به مرزهای دوستی و همکاری در حوزههای مختلف اقتصادی، تجاری و ... تبدیل شده است.»
عراقچی همچنین با اشاره به همکاریهای اقتصادی دو کشور و ضرورت افزایش سطح این همکاریها گفت که در حال حاضر روابط تجاری دو کشور در سطح خوبی قرار دارد ولی ظرفیت زیادی برای گسترش این روابط وجود دارد. وی همچنین با اشاره به ظرفیتهای موجود بین دو کشور برای گسترش روابط در حوزههای مختلف اظهار کرد: «ما در حال کار مشترک برای رسیدن به توافق جامع راهبردی بین دو کشور هستیم و همانطور که اشاره کردم ظرفیت خوبی برای دو کشور وجود دارد.»
این در حالی است که در تاریخ ۲۸ اسفندماه ۱۴۰۱ با حضور محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، توافقنامه همکاریهای مشترک امنیتی ایران و عراق از سوی دریابان علی شمخانی دبیر شورای عالی امنیت ملی وقت ایران و قاسم الاعرجی مشاور امنیت ملی نخستوزیر عراق به امضا رسید.
در آن مقطع نخستوزیر عراق در گفتوگو با شبکه «الجزیره» تاکید کرد که توافق امنیتی با ایران شامل کنترل مرزها و تحویل دادن افراد تحت تعقیب میشود و ابراز امیدواری کرد که این توافق موجب ثبات در مرزها شود.
برنامه سفر دو روزه
فواد حسین، وزیر خارجه عراق، در ادامه نشست خبری با عراقچی با بیان اینکه «در دیدار با عراقچی، وضعیت عراق را پس از برگزاری انتخابات اخیر پارلمانی تشریح کردم» گفت: «ما به دنبال این هستیم که هرچه زودتر دولت جدید در عراق تشکیل شود.» وزیر خارجه عراق در نهایت گفت که طی روزهای یکشنبه و دوشنبه در تهران با تعدادی از مقامات جمهوری اسلامی ایران دیدار و رایزنی خواهد کرد. پیشتر اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در گفتگو با خبرنگاران از سفر فواد حسین، وزیر امور خارجه عراق به تهران خبر داده بود. به گفته بقایی، وزیر امور خارجه عراق در این سفر با وزیر امور خارجه و برخی دیگر از مقامهای ارشد کشورمان دیدار میکند. سخنگوی وزارت امور خارجه خاطرنشان کرد: «در این سفر در خصوص روابط دوجانبه ایران-عراق و همچنین تحولات منطقهای و بینالمللی تبادل نظر خواهد شد.»
