دلار دولتی مشتری ندارد! چرا کسی برای خرید دلار با کارت ملی صف نمی‌کشد؟

فاصله قیمت دلار با کارت ملی و نرخ دلار در بازار آزاد این روزها چندان زیاد نیست؛ موضوعی که باعث شده استقبال از سهمیه ارزی بانک مرکزی کمتر از انتظار باشد. بررسی‌ها نشان می‌دهد تنها حدود 4 درصد از دلار اختصاص‌یافته برای عرضه به متقاضیان، تاکنون به فروش رسیده است.

به گزارش «شایانیوز» به نقل از فرارو؛ امروز دوشنبه 9 شهریور، اختلاف نرخ دلار دولتی و آزاد با در نظر گرفتن سهمیه 500 دلاری، حدود 5 میلیون و 500 هزار تومان برآورد می‌شود؛ با این حال، عواملی مانند الزام به بلوکه‌ماندن ارز خریداری‌شده به مدت 5 روز در حساب ارزی، جذابیت این سهمیه را کاهش داده است. این مسئله به‌ویژه در شرایطی که بازار ارز نوسانات شدیدی را تجربه می‌کند، باعث شده بسیاری از متقاضیان تمایل چندانی به خرید دلار با کارت ملی نداشته باشند.

اختلاف قیمت دلار دولتی و آزاد

قیمت دلار در بازار آزاد امروز دوشنبه 9 شهریور 1405 دست‌کم 206 هزار تومان به ثبت رسید اما بعدظهر این عدد تا 209 هزار تومان بالا رفت. همزمان صرافی‌های منتخب و مجاز وابسته به شبکه بانکی و شعبه‌های منتخب ارزی نرخ فروش دلار با کارت ملی را با قیمت 198 هزار تومان روی تابلوهای معاملاتی خود درج کردند.

این ارقام نشان‌دهنده شکل‌گیری فاصله قیمتی تقریبا 11 هزار تومان به ازای هر دلار است. بررسی روند معاملات در روزهای گذشته نشان می‌دهد که این فاصله قیمتی روندی صعودی داشته و نسبت به اواخر هفته قبل اندکی بالا رفته است.

چهارم شهریور که عرضه دلار با کارت ملی استارت خورد، معاملات بازار غیررسمی با قیمت 198 هزار تومان انجام می‌شد و در همان روز نرخ دلار دولتی در صرافی‌های بانکی 195 هزار تومان تحویل داده می‌شد. حالا طی چند روز کاری نرخ بازار آزاد با جهش به مرز 209 هزار تومان نزدیک شد و شکاف میان دو نرخ را به 11 هزار تومان رساند.

با این حال اخبار منتشر شده از شعبه‌ ارزی بانک‌ها نشان می‌دهد از تشکیل صف برای خرید دلار دولتی با کارت ملی خبری نیست.

حاشیه سود خرید دلار با کارت ملی چقدر است؟

بانک مرکزی سقف سهمیه سالانه دلار دولتی با کارت ملی را 500 دلار تعیین کرده است. متقاضی برای خرید 500 دلار با قیمت دولتی 198 هزار تومان باید مبلغ 99 میلیون تومان بپردازد. حالا اگر فرض کنیم همین حجم دلار را بتواند در بازار آزاد بفروشد، رقم به دست آمده بیشتر از 104 میلیون و 500 هزار تومان نیست.

فاصله بین این دو عدد روی کاغذ پنج میلیون و 500 هزار تومان است و برای یک نوسان‌گیر روزانه عدد کمی نیست. اما ماجرا به همین دو عدد ختم نمی‌شود. خرید ارز از طریق صرافی‌های رسمی با هزینه‌های جانبی مانند کارمزد صرافی، هزینه‌های انتقال شبکه بانکی و کارمزد نگهداری در حساب ارزی همراه است که بخش مشخصی از این تفاوت قیمتی را پوشش می‌دهد.

این عوامل را باید کنار ریسک نوسانات قیمتی بگذاریم تا متوجه شویم چرا انگیزه متقاضیان برای دریافت دلار دولتی در مقایسه با دوره‌های پیشین افت کرده است.

چرا از دلار دولتی استقبال نشد؟

پایین بودن حاشیه سود تنها دلیل استقبال نکردن از دلار دولتی نیست. دریافت دلار دولتی از مسیر افتتاح حساب ارزی در بانک می‌گذرد. هرچند فرآیند و هزینه افتتاح حساب ارزی بالا نیست اما طبق دستورالعمل بانک مرکزی وجه ارزی واریز شده تا پنج روز کاری در حساب بلوکه می‌ماند و امکان برداشت وجود ندارد. در بازاری با نوسانات روزانه این قفل پنج روزه ریسک کاهش قیمت و از دست رفتن اختلاف نرخ را برای خریداران کوتاه‌مدت بالا می‌برد.

عامل دیگر به الزامات قانونی و نظارتی مربوط می‌شود. مطابق با قانون مبارزه با پولشویی خریداران باید هویت شناسایی، کد ملی، هدف دقیق از تقاضای ارز و محل و نحوه هزینه‌کرد ارز دولتی را به صورت رسمی ثبت کنند. این سطح از پایش مالی باعث شده تا تقاضاهای واسطه‌ای از ورود به چرخه خرید دلار دولتی خودداری کنند.

بانک مرکزی هدف از عرضه دلار دولتی را کنترل نوسان‌های بازار اعلام کرد. ظرف سه روز ابتدایی آغاز طرح از هفته گذشته از مجموع 500 میلیون دلار عرضه شده فقط 20 میلیون دلار فروخته شد. در همین بازه زمانی قیمت دلار در بازار آزاد از کانال‌های زیر 200 هزار تومان به نزدیکی 209 هزار تومان افزایش پیدا کرد و فروش دلار با کارت کلی حداقل در کوتاه‌مدت نتوانست مانع افزایش قیمت دلار آزاد شود.