جزئیات و ماجرای اسارت سه خلبان ایرانی چیست؟
وضعیت ۳ خلبان ایرانی پس از سقوط سوخو-۲۴ در قطر همچنان در ابهام است؛ ایران خواستار ورود صلیب سرخ و اعزام تیم کارشناسی شده است.
روز شنبه ۲۴ مرداد، متن نامهای از سوی سردار محمد باقرزاده، فرمانده کمیته جستجوی مفقودین ستاد کل نیروهای مسلح، خطاب به رئیس کمیته بینالمللی صلیب سرخ منتشر گردید. در این مکاتبه، بر ضرورت پیگیری فوری وضعیت خلبانان اسیر ایرانی در خاک قطر تأکید شده است.
به گزارش «شایانیوز» به نقل از تجارت نیوز؛ سردار باقرزاده با اشاره به اسارت سه تن از خلبانان جنگندههای سوخو-۲۴ که در جریان حملات اسفندماه سرنگون شدند، اعلام کرد که دولت قطر طی شش ماه اخیر هیچگونه مجوزی برای تماس این اسرا با خانوادههایشان یا نهادهای مسئول پیگیر صادر نکرده و این امر نقض آشکار موازین حقوق بشردوستانه محسوب میشود.
ماجرا از کجا آغاز شد؟
ماجرا از سقوط دو فروند سوخو-۲۴ نیروی هوایی ارتش ایران در جریان حملات هوایی در منطقه قطر آغاز شد. پس از حادثه، درباره سرنوشت خلبانان اطلاعات روشنی منتشر نشد و وضعیت آنها برای ماهها در ابهام باقی ماند. حالا سردار باقرزاده میگوید این ابهام دلیل دارد: سه خلبان ایرانی به نامهای جواد صالحی، عبدالمجید دشتیان و عمران بهروشیان، پس از سقوط جنگندهها زنده مانده و توسط نیروهای قطری اسیر شدهاند.
این مقام نظامی کشورمان تاکید میکند موضوع از مسیرهای مختلف پیگیری شده، اما هنوز امکان دسترسی به خلبانان فراهم نشده است.
پیکری که به ایران بازگشت
در یازدهم اسفندماه 1404، دو فروند بمبافکن سوخو-۲۴ نیروی هوایی ارتش، در پاسخی قاطع به حملات تروریستی، از سد سامانههای شناسایی و رادارهای پیشرفته دشمن عبور کرده و پایگاه «العدید» قطر متعلق به نیروهای آمریکایی را هدف قرار دادند. این عملیات خسارات سنگینی به پایگاه آمریکاییها وارد کرد، اما در مسیر بازگشت، این عقابهای ایرانی در برابر پدافند دشمن مورد اصابت قرار گرفتند که پس از ماهها تلاش و آزمایشهای DNA، هویت شهید مجید کاظمی به اثبات رسید و پیکر او روز 8 مرداد 1405 به ایران بازگشت.
درگیری بر سر العدید
به نوشته خبرگزاری الجزیره این درگیری در جریان حمله به پایگاه هوایی العدید در قطر رخ داد؛ پایگاهی که بزرگترین تاسیسات نظامی آمریکا در منطقه محسوب میشود و نیروهای ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) را در خود جای داده است.
وزارت دفاع قطر در اوایل ماه مارس اعلام کرده بود که دو فروند بمبافکن سوخو-۲۴ ایرانی را رهگیری کرده است. این نخستین بار بود که یکی از کشورهای حاشیه خلیج فارس اعلام میکرد در جریان این درگیریها هواپیماهای ایرانی را رهگیری کرده است.
این رهگیری در جریان موج گسترده حملات تلافیجویانه در سراسر خلیج فارس و پس از آغاز درگیریها در ۲۸ فوریه رخ داد. اگرچه آتشبس ماه آوریل که با میانجیگری پاکستان و در چارچوب تلاشهای اولیه برای کاهش تنش برقرار شد، موقتا درگیریهای گسترده را متوقف کرد، اما مذاکرات بر سر چارچوب صلح در ماه ژوئن شکست خورد.
در پی آن، درگیریهای پراکنده در نزدیکی تنگه هرمز و همچنین حملات مجدد به کشتیها و زیرساختهای منطقهای از سر گرفته شد. با وجود این اختلاف، قطر همچنان بهعنوان یکی از میانجیهای اصلی فعال است و برای دستیابی به توافقی مذاکرهشده میان ایران و آمریکا تلاش میکند.
درخواست ایران از صلیب سرخ
سردار باقرزاده برای روشن شدن وضعیت خلبانان، موضوع را به کمیته بینالمللی صلیب سرخ اطلاع داده است. او در نامهای به رئیس این کمیته خواستار مصاحبه فوری با سه خلبان و اطلاع از وضعیت سلامت آنها شده است. ایران همچنین خواستار اعزام یک تیم کارشناسی نیروی هوایی به قطر شده است.
سردار باقرزاده میگوید این تیم از چند ماه قبل آماده بررسی موضوع بوده، اما هنوز اجازه ورود پیدا نکرده است.
قطر چه میگوید؟
روایت قطر اما کاملاً متفاوت است. ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت امور خارجه قطر، گفته است هیچ خلبان ایرانی در بازداشت این کشور نیست و ادعای اسارت سه خلبان را رد کرده است. دوحه فقط به تکذیب اسارت اکتفا نکرده و روایت دیگری از سرنوشت خلبانان ارائه داده است. به گفته مقام قطری، نیروهای جستوجو و امداد این کشور بقایای پیکر یکی از خلبانان را پیدا کردهاند و برای هماهنگی درباره تحویل آن با ایران تماس گرفتهاند.
چرا تیم کارشناسی مهم است؟
در چنین شرایطی، شاید مهمترین بخش ماجرا نه اظهارنظرهای دو طرف، بلکه امکان بررسی مستقل باشد. اما مسئولان نظامی ایران تاکید میکنند که وضعیت آنگونه که قطر میگوید نیست. سردار باقرزاده در گقتوگوی امروز 25 مرداد 1405 تاکید میکند اگر قطر مطمئن است که خلبانان ایرانی در این کشور نیستند، اجازه دهد تیم کارشناسی ایران وارد قطر شود و موضوع را بررسی کند.
