موج تازه اتهام‌زنی علیه ایران در بریتانیا / ماجرا چیست؟
همزمانی چند حادثه امنیتی در بریتانیا و منطقه، موج تازه‌ای از اتهام‌زنی علیه ایران را به راه انداخته است
در روزهای اخیر، همزمانی چند حادثه امنیتی مشکوک در بریتانیا و منطقه، از حادثه پایگاه هوایی «فرفورد» و بازداشت دو تبعه ایرانی در منچستر تا ماجرای پرواز فلای‌دبی به تل‌آویو، به موضوعی برای طرح ادعاهای تازه علیه ایران از سوی لندن و واشنگتن تبدیل شده است.
این در حالی است که برخی تحلیلگران غربی نیز معتقدند این ادعاها عمدتاً بر گمانه‌زنی‌های تأییدنشده استوار است و تاکنون مستندات حقوقی یا قضایی مشخصی برای اثبات آن‌ها ارائه نشده است.
مقامات ارشد دولت بریتانیا و برخی رسانه‌های غربی در شرایطی نوک پیکان اتهامات را به سوی تهران نشانه رفته‌اند که دستگاه دیپلماسی کشور این ادعاها را قویاً رد کرده است. سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، با انتقاد صریح از رویکرد دولت انگلیس، این اتهامات را فرافکنی، فرار رو به جلو و تلاش برای انحراف افکار عمومی از بحران‌های خاورمیانه توصیف کرد.
ماجرای منچستر؛ ادعاهای دادستانی و تناقض‌های آشکار
رسانه‌های انگلیسی از محاکمه دو تبعه ایرانی به نام‌های «رحمان صالحی» و «سلام احمدیان» خبر داده‌اند که از ۲۰ سپتامبر در بازداشت پلیس ضدتروریسم به سر می‌برند. دادستان‌های لندن مدعی شده‌اند که این افراد قصد انجام اقداماتی مخل امنیت علیه اماکن مذهبی در منچستر را داشته‌اند و در ادعایی بی‌سند، تلاش کرده‌اند آن‌ها را به «شخص ثالثی در خارج از بریتانیا» پیوند بزنند.
این ادعاها در حالی مطرح می‌شود که پیشینه عملکرد دستگاه‌های امنیتی بریتانیا نشان می‌دهد لندن در مقاطع تنش سیاسی با ایران، همواره پرونده‌های مهاجرتی یا بزهکاری‌های فردی را با برچسب‌های سیاسی و تروریستی بازتعریف می‌کند تا اهرم فشاری برای میز مذاکرات یا افکار عمومی بسازد.
موزه یهودیان منچستر
پایگاه فرفورد؛ گاف‌های اطلاعاتی و آزادی متهمان
تناقض‌های ادعایی لندن در پرونده پایگاه هوایی «فرفورد» (Fairford)—که محل استقرار بمب‌افکن‌ها و یگان‌های ارتش آمریکاست—آشکارتر شد . پلیس بریتانیا ابتدا کوشید با دستگیری یک تبعه دوتابعیتی ایرانی-انگلیسی، تهران را در مرکز این پرونده قرار دهد؛ اما واقعیت ماجرا زمانی برملا شد که هر پنج مظنون اصلی این حادثه که همگی شهروندان بریتانیایی بودند، به همراه فرد دوتابعیتی، بدون اثبات هرگونه اتهام تروریستی با قید وثیقه آزاد شدند.
پلیس اذعان کرده که در خودروی متهمان هیچ‌گونه بمب یا سلاحی کشف نشده و تنها چند گالن سوخت همراه آنان بوده است. این آزادی‌های سریع و نبود کوچک‌ترین ادله اثباتی، نشان‌دهنده دستپاچگی لندن در پیوند زدن یک رخداد مشکوک به پرونده‌های بین‌المللی است.
تردید اندیشکده‌های غربی در اصالت ادعاها
فضاسازی‌ها پیرامون پرواز «فلای‌دبی» نیز به سرعت رنگ باخت. در حالی که برخی سناتورهای تندرو آمریکایی تلاش می‌کردند پای تهران را به رفتار خشونت‌آمیز کمک‌خلبان عمانی باز کنند، حتی محافل اطلاعاتی تل‌آویو نیز در گفت‌وگو با خبرگزاری‌ها اعتراف کردند هیچ نشانه‌ای از نقش‌آفرینی ایران در این ماجرا وجود ندارد.
دکتر «آنتونیو جیوستوزی»، پژوهشگر ارشد اندیشکده دفاعی RUSI در لندن، با اشاره به خلأهای سندی این ادعاها می‌گوید: «در چنین پرونده‌های مبهمی، یک الگوی تکراری میان سیاستمداران غربی وجود دارد که پیش از هر تحقیقی، انگشت اتهام را به سمت ایران می‌گیرند؛ در حالی که این نتیجه‌گیری‌ها لزوماً با واقعیت همخوانی ندارد.» او تأکید می‌کند که تهران از منظر محاسبات عقلانی و راهبردی، هیچ نفعی در کشیده شدن به چنین سناریوهای مشکوکی ندارد.
جیوستوزی گفت که حوادثی مانند آنچه در پایگاه هوایی فیرفورد رخ داده، ظاهراً با الگویی از حملات مطابقت دارد که هدف آن اعمال فشار و ارسال این پیام به متحدان آمریکا است که «در این مورد کار خیلی وحشتناکی نکردیم، اما انجام دادن یک کار وحشتناک چندان دشوار نخواهد بود.»
این پژوهشگر انگلیسی درباره تردید خود راجع به انتساب موضوع فلای‌دبی به ایران نیز گفت: «از نظر راهبردی، کشاندن اسرائیل به این ماجرا در شرایط فعلی هیچ منفعتی برای ایران ندارد و فقط وضعیت را پیچیده‌تر می‌کند.»
فرضیه «پرچم دروغین»؛ چرا حادثه فرفورد مشکوک است؟
«کریگ موری»، دیپلمات باسابقه و سفیر اسبق بریتانیا، در یادداشتی تحلیلی این پرونده را مصداق یک «عملیات پرچم دروغین» (False Flag) نافرجام دانسته است.
به گفته موری، مظنونان دستگیرشده نه اسلحه گرم همراه داشتند و نه چاشنی انفجاری؛ امری که ادعای طراحی یک حمله تمام‌عیار به پایگاه پیشرفته نظامی را غیرواقعی جلوه می‌دهد.
همچنین تماس‌های اولیه اهالی محلی با پلیس از حضور افراد بیشتری در صحنه حکایت داشته که به احتمال زیاد عوامل محرک و نفوذی بوده‌اند و پیش از سررسیدن نیروهای گشت، محل را ترک کرده‌اند.
کشاورزی که با شماره اضطراری ۹۹۹ تماس گرفت، اصرار داشت که تعداد افراد حاضر در محل بیشتر از پنج نفری بوده که بازداشت و سپس با قرار وثیقه آزاد شدند. افراد دیگر می‌توانستند مأموران مخفی یا عاملان تحریک‌کننده باشند که بی‌سروصدا از صحنه خارج شده‌اند. این فرض همچنین با اطلاعات منتشرشده مبنی بر اینکه یکی از خود این افراد با پلیس تماس گرفته و درباره حمله هشدار داده، مطابقت دارد.
به باور ناظران سیاسی، زنجیره اتهام‌زنی‌های لندن بیش از آنکه یک پرونده حقوقی واقعی باشد، تلاشی هماهنگ برای ایجاد اجماع مصنوعی علیه ایران و سرپوش گذاشتن بر ناکامی‌های راهبردی غرب در خاورمیانه ارزیابی می‌شود.
