کودک همسری در قاجار؛ ملیجک محبوب ناصرالدین شاه چگونه داماد شاه شد؟

شایانیوز- غلامعلی‌خان عزیزالسلطان که بیشتر با نام «ملیجک» شناخته می‌شود، در اصل پسر برادرِ امینه اقدس (یکی از همسران محبوب ناصرالدین شاه) بود. او از کودکی وارد دربار شد و آن‌قدر مورد علاقه شاه قرار گرفت که تقریباً مانند فرزند خودش با او رفتار می‌کرد. شاه او را به سفر اروپا برد، برایش املاک و ثروت فراوان در نظر گرفت و در نهایت دخترش را هم به عقد او درآورد.

از طرف دیگر، اخترالدوله یکی از دختران مشهور ناصرالدین شاه بود. گفته می‌شود این دو از کودکی برای هم نامزد شده بودند و بعدها در حدود ۱۲ سالگی اخترالدوله و ۱۵ سالگی ملیجک عقد رسمی انجام شد. جشن عروسی چند سال بعد برگزار شد؛ زمانی که ملیجک حدود ۱۶ ساله بود. 

جالب‌ترین بخش ماجرا، خود مراسم عروسی است. این جشن از مجلل‌ترین عروسی‌های عصر قاجار بود و چندین روز در کاخ‌ها و عمارت‌های مختلف برگزار شد. درباریان، رجال سیاسی، روحانیون و حتی گروه‌هایی از مردم عادی در مراسم حضور داشتند. عکس‌های به‌جامانده از این عروسی جزو معروف‌ترین تصاویر تاریخی دوره قاجار هستند. 

اما پایان این ازدواج چندان خوش نبود. بعد از ترور ناصرالدین شاه در سال ۱۲۷۵ خورشیدی، نفوذ و قدرت ملیجک به شدت کاهش یافت. مدتی بعد اخترالدوله از او جدا شد و با فرد دیگری به نام ارشدالدوله ازدواج کرد. 

یک نکته کمتر گفته‌شده هم این است که محبوبیت ملیجک نزد شاه آن‌قدر زیاد بود که بسیاری از رجال دربار به او حسادت می‌کردند. در خاطرات ناصرالدین شاه بارها از ملیجک نام برده شده و حتی در برخی عکس‌ها می‌توان دید که شاه او را در آغوش گرفته یا کنار خود نشانده است؛ رفتاری که برای یک کودک عادی در دربار کاملاً استثنایی بود. 

در واقع ملیجک از یک کودک بازیگوش در حرمسرا به داماد شاه تبدیل شد؛ موقعیتی که کمتر کسی در تاریخ قاجار به آن دست پیدا کرده بود.