آخرین وضعیت قطعی اینترنت در ایران دوشنبه 6 بهمن؛ نت آزاد قرار است رویا شود؟

شایانیوز- اینترنت در ایران از 18 دی تا به امروز که نزدیک به 18 روز می شود اگر نگوییم قطع است حداقل می توانیم بگوییم ناپایدار است و در این خصوص هیچ چشم انداز روشنی هم برای بهبود اوضاع وجود ندارد.

امروز 6 بهمن ماه دسترسی به گوگل امکان پذیر است اما این موتور جستجوی محبوب این روزها به مانند یک ویترین است یعنی فقط می توانید سایت های مختلف علی الخصوص خارجی ها را تماشا کنید و وقتی برای ورود کلیک می کنید ره به جایی نخواهید برد. وضعیت در خصوص برخی سایت های داخلی هم به همین صورت است و خیلی از سایت های ایرانی بزرگ و کوچک که هاست خارج از ایران دارند هم در دسترس نیستند این در حالی است که مقامات مسئول اصلا در مقام پاسخگویی نیستند و فقط با گفتند این جمله که منتظر دستور از نهاد های امنیتی برای عادی سازی وضعیت اینترنت هستند از زیر بار مسئولیت شانه خالی می کنند.

دسترسی به پیام رسان هایی نظیر تلگرام و اینستاگرام هم که فقط با اعمال شاقه امکان پذیر است!

در همین حال، گزارش‌ها نشان می‌دهند که مصرف اینترنت جهانی در ایران به حدود یک درصد وضعیت عادی کاهش یافته است، اما دسترسی به خدمات داخلی از طریق شبکه ملی اطلاعات همچنان برقرار است و برخی پیام‌رسان‌ها و بانک‌ها با اتصال محدود فعال‌اند.

مقامات مسوول اعلام کرده‌اند که تلاش‌ها برای بازگرداندن اتصال جهانی در جریان است و ممکن است در روزهای آینده شاهد اتصال آزمایشی یا محدود باشیم؛ هرچند بازگشت کامل و بدون محدودیت مشروط به «ثبات امنیتی» کشور است.

اختلال گسترده اینترنت باعث مشکلات اقتصادی برای کسب‌وکارهای آنلاین، کاهش درآمد و اختلال در فعالیت‌های دیجیتال شده است.

کاربران هنوز نمی‌توانند به اکثر شبکه‌های اجتماعی و سایت‌های خارجی دسترسی پیدا کنند و فیلترشکن‌ها نیز در بسیاری موارد کارآیی ندارند.

در نهایت، کارشناسان تأکید می‌کنند که حتی در صورت بازگشت اینترنت جهانی، ممکن است دسترسی به وب‌سایت‌ها و خدمات خارجی به صورت کنترل‌شده و محدود باشد و وضعیت اینترنت همانند قبل نخواهد شد.

منتظر اینترنت طبقاتی باشیم؟

میلاد نوری، برنامه‌نویس و کارشناس حوزه اینترنت، درباره این موضوع به «انتخاب» گفت: «در سال‌های دور برای ایجاد محدودیت بر شبکه اینترنت سایت‌ها فیلتر می‌شدند اما به تدریج و با استفاده از فیلترشکن‌ها این ابزار کارایی خود را از دست داد. بعدتر اینترنت بین‌المللی قطع می‌شد اما شبکه داخلی وصل بود و سرورهای اینترنت وجود داشتند و باز هم کاربران به سختی می‌توانستند با استفاده از وی‌پی‌ان‌‌هایی تونل بزنند و متصل شوند؛ مانند شرایطی که در سال ۹۸ داشتیم اما اتفاقی که این‌بار رخ داد آن بود که شبکه اینترنت به طور کلی قطع شد و همه از جمله اینترنت‌های خانگی، اینترنت سیم‌کارت‌ سفیدها و همه و همه قطع شدند. پیشتر بسیاری از اپ‌ها و سایت‌ها فیلتر می‌شدند تا حدی که شاید بشود گفت ۳۰ تا ۴۰ درصد فضای اینترنت کشور مسدود می‌شد اما اینبار پیش‌فرض مسدود شد. یعنی به‌جای مسدودسازی موردیِ سرویس‌ها، شبکه به‌صورت پیش‌فرض مسدود (Default Deny) بود و فقط مسیرها و مقصدهایی که از قبل به‌صورت صریح مجاز شده بودند امکان عبور پیدا کردند.»

وی تصریح کرد: «می گویند مشغول انجام مراحل فنی اتصال هستند. علتش این است که آنقدر قوانین شبکه را آپدیت کرده‌اند که حالا برای وصل آن باید کارهایی را انجام دهد که البته این موضوع از سر بی‌تدبیری است.»

این کارشناس تکنولوژی همچنین با اشاره به اینکه احتمالا اینترنت کشور طبقاتی خواهد شد، بیان کرد: «اینترنت طبقاتی یعنی آنکه به افراد حقیقی یا حقوقی بر اساس نیازشان دسترسی به اینترنت داده می‌شود. مثلا تشخیص می‌دهند که خبرگزاری‌ها نیاز به تلگرام دارند و بعد از احراز هویت به آنها وی‌پی‌ان‌هایی می‌دهند که بتوانند به تلگرام متصل شوند یا دسترسی آن‌ها از طریق IPهای ثبت‌شده و مسیرهای مجاز در سطح اپراتور باز می‌شود و عملاً سایر ترافیک‌ها به‌صورت پیش‌فرض مسدود باقی می‌مانند. برای دیتاسرورهای کاربران هم این امر ممکن است. در جنگ ۱۲ روزه هم بحث اینترنت طبقاتی مطرح بود اما برای انجام این امر گویا تعهدات سفت و سختی می‌گیرند.»

وقتی پسر رئیس جمهور هم از اینتنت گله مند است!

یوسف پزشکیان، پسر رییس‌جمهور در کانال تلگرامی خود در برابر خیل عظیم پرسش‌هایی که در خصوص زمان اتصال اینترنت بین‌المللی شکل گرفته بود، مواردی را مطرح کرد که بازخوردهای وسیعی در خبرگزاری‌های داخلی پیدا کرد. اظهاراتی که برخی معتقدند از بطن آن می‌توان موضع دولت در خصوص انسداد ارتباطی را استخراج کرد.

پسر مسعود پزشکیان با تاکید بر ضرورتِ باز شدن اینترنت نوشت: بستن اینترنت، مثلِ پاک کردن صورت مساله است. پزشکیان در کانال تلگرام خود نوشت: «برای دوستانی که درباره اینترنت سوال دارند: 

۱. من هم مثل شما اطلاع ندارم که اینترنت چه زمانی به حالت عادی برخواهد گشت. امیدوارم هر چه زودتر این اتفاق بیفتد. 

۲. شاید نهادهای امنیتی نگران این هستند که بازگشت اینترنت زمینه را برای بر هم زدن دوباره آرامش در کشور مهیا کند. نگرانی مهم‌تر این است که بسته ماندن اینترنت باعث تولید نارضایتی و افزایش شکاف بین مردم و حاکمیت می‌شود. یعنی کسانی که ناراضی نبودند و نیستند به فهرست ناراضی‌ها اضافه شوند. 

۳. بستن اینترنت مثل پاک کردن صورت مساله است. اینترنت امروز به ضروریات زندگی تبدیل شده است. همکاران دانشگاهی می‌خواهند به مقاله دسترسی داشته باشند یا مقالاتی را که به مجلات خارجی ارسال کرده‌اند، پیگیری کنند. تجار می‌خواهند کسب و کارشان را بچرخانند. جوان‌ترها تفریح و سرگرمی‌شان در اینترنت است. نهادهای امنیتی باید امنیت را با وجود اینترنت تضمین کنند. 

۴. یکی دیگر از نگرانی‌های امنیتی‌ها، انتشار فیلم‌ها و تصاویری مربوط به «اعتراضات به اغتشاش کشیده شده» هفته گذشته است. اولا، «آن را که حساب پاک است از محاسبه چه باک است؟» خشونتی که با آن مواجه بودیم محصول یک عملیات حساب شده و گروه‌های آموزش دیده حرفه‌ای وابسته به بیگانگان بود. در این میان ممکن است نیروهای امنیتی و انتظامی هم خطایی کرده باشند که کسی قصد دفاع از کار نادرست را ندارد و باید به آن رسیدگی شود. ثانیا، انتشار فیلم‌ها چیزی است که دیر یا زود باید با آن مواجه شویم. با بستن اینترنت چیزی حل نمی‌شود، فقط مساله را به عقب می‌اندازیم. 

۵. امیدوارم مجموعه شعام و نهادهای امنیتی با درایت و هوشیاری از ناراحتی و نارضایتی مردم جلوگیری کنند و برای فرصت‌طلبان اجازه سوءاستفاده ندهند. »