امید به وصلی قریبالوقوع
شمارش معکوس برای اتصال مجدد اینترنت بین الملل آغاز شد؛ شنبه وصل می شود؟
برخی مقامات نزدیک به دولت پیشبینی کردهاند که طی یک تا یک ماه و نیم آینده، شاهد رفع کامل این محدودیتها باشیم.
امروز چهارشنبه، بیست و سوم اردیبهشت ماه ۱۴۰۵، کاربران اینترنت در سراسر ایران در حالی چشم به راه شنیدن یک خبر خوش برای وصل شدن اینترنت بینالملل هستند که برخی آمارهای غیررسمی نشان میدهد این اختلالات و قطعیهای گسترده اکنون وارد هفتاد و دومین روز خود شده است. هرچند این روزها برای همه ما که به اینترنت به عنوان یک نیاز اساسی روزمره عادت کردهایم، بسیار دشوار بوده اما اخبار و پیامهای امیدوارکنندهای که طی ساعات اخیر از سوی مسئولین منتشر شده، فضای جامعه را به سمت آیندهای روشن سوق داده است.
به گزارش «شایانیوز» به نقل از نبض قیمت؛ از صبح امروز، خبرها حاکی از آن است که جلسات فشرده و تخصصی در بالاترین سطوح حاکمیتی برای بررسی وضعیت دسترسی کاربران به شبکههای جهانی در حال برگزاری است. چیزی که بیش از همه امیدوارمان میکند، اذعان رسمی تمامی ارکان نظام به این واقعیت است که اینترنت دیگر یک کالای لوکس نیست، بلکه جزئی جدایینشدنی از زندگی روزمره، اقتصاد و آموزش در کشورمان محسوب میشود.
وعدههایی که به واقعیت نزدیک میشوند؛ لحظه شماری برای اتصال مجدد
در جدیدترین اظهارنظرها، سید ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، بار دیگر با صراحت اعلام کرده است که وزارت ارتباطات به نمایندگی از مردم، شبانهروز در تلاش است تا دسترسی باکیفیت و مناسب به اینترنت را برای عموم مردم ایران فراهم کند. وزیر ارتباطات با اشاره به شرایط حساس منطقه و جنگ تحمیلی که بر کشورمان تحمیل شده، تصریح کرده که این محدودیتها برآمده از صلاحدید مراجع ذیربط برای حفظ امنیت ملی بوده است. هرچند که اکنون با کاهش تنشها، شرایط کاملاً تغییر کرده و همه چیز رو به بهبودی است.
اما شاید مهمترین خبری که امروز کاربران را امیدوار کرده است، اظهارات فاطمه مهاجرانی، سخنگوی محترم دولت باشد. ایشان در جمع خبرنگاران با صراحت بیان داشتند که اینترنت را به عنوان حق رسمی مردم به رسمیت میشناسیم و ابراز امیدواری کردند که راهگشاییهای بیشتری در این زمینه صورت بگیرد. مهاجرانی همچنین اضافه کردند که رئیسجمهور، شخصاً حکم تشکیل ستادی ویژه برای پیگیری این موضوع را صادر کردهاند که راهبری آن بر عهده دکتر عارف، معاون اول محترم رئیسجمهور خواهد بود.
اینترنت پرو؛ یک طرح موقت برای کسبوکارها، نه یک راهکار دائمی
در روزهای اخیر، صحبتهای زیادی درباره طرح «اینترنت پرو» مطرح شده است. برخی برداشتها این بود که شاید این طرح جایگزین اینترنت عمومی برای مردم شود. اما خوشبختانه اخبار امروز این شبهات را به طور کامل برطرف کرد. هم وزیر ارتباطات و هم سخنگوی دولت تأکید کردهاند که اینترنت پرو صرفاً یک راهکار موقت و ویژه برای حمایت از کسبوکارها و فعالیتهای اقتصادی در شرایط خاص جنگی طراحی شده و به هیچ وجه جایگزین اینترنت عمومی مردم نخواهد بود.
سخنگوی دولت در این باره به صراحت گفت: «با دور شدن سایه جنگ از کشور، وضعیت اینترنت به تدریج به حالت عادی بازمیگردد. اینترنت پرو مصوبه شورای عالی امنیت ملی را دارد و وضعیت فعلی هم موقتی است و پس از بازگشت شرایط به حالت عادی، همه مردم از اینترنت آزاد و پرسرعت بینالمللی بهرهمند خواهند شد».
زمان دقیق وصل شدن اینترنت چه زمانی است؟
سوال همه ما امروز این است که اینترنت دقیقاً کی وصل میشود؟ اگر بخواهیم صادقانه پاسخ دهیم، هنوز یک تاریخ و ساعت دقیق و رسمی از سوی مراجع اعلام نشده است. اما چیزی که واضح به نظر میرسد، این است که فرآیند بازگشت اینترنت به حالت عادی آغاز شده و ما در مسیر پایانی این قطعی قرار داریم.
برخی مقامات نزدیک به دولت پیشبینی کردهاند که طی یک تا یک ماه و نیم آینده، شاهد رفع کامل این محدودیتها باشیم. وزیر ارتباطات نیز بارها تأکید کرده است که تلاش وزارت ارتباطات، برقراری مجدد اینترنت در اسرع وقت است.
با توجه به تأکیدات مکرر مبنی بر عادی شدن تدریجی اوضاع پس از دور شدن سایه جنگ، پیشبینی میشود که طی روزهای آینده و حداکثر تا چند هفته دیگر، شاهد وصل شدن پایدار اینترنت بینالملل برای عموم کاربران باشیم. مسئولین خوب میدانند که اقتصاد دیجیتال، آموزش آنلاین و حتی ارتباطات عاطفی و خانوادگی مردم وابسته به این دسترسی است.
خبر خوب آخر هفته؛ لیست سایتهای مهم و کاربردی که طی ۲۴ ساعت گذشته رفع فیلتر شدند
در این میان، خبر خوش امروز و شب گذشته برای کاربران اینترنت ایران، رفع فیلتر چندین سایت و سرویس بسیار مهم و کاربردی است. این اقدام که نشانهای مثبت از سوی نهادهای تصمیمگیرنده تلقی میشود، دسترسی به برخی از نیازهای اولیه کاربران را فراهم کرده است.
بر اساس گزارشات موثق، طی ۲۴ ساعت گذشته (از شب گذشته سهشنبه ۲۲ اردیبهشت تا امروز چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵)، دسترسی به سایتها و ابزارهای زیر برای کاربران ایرانی فعال شده است:
۱. موتور جستجوی گوگل (Google): بزرگترین موتور جستجوی جهان پس از مدتها محدودیت، دوباره برای کاربران ایرانی قابل دسترسی شده است. هرچند هنوز برخی گزارشات حاکی از ناپایداری این دسترسی در برخی اپراتورهاست، اما خبر خوب این است که گوگل به جمع سرویسهای قابل استفاده برگشته است.
۲. جیمیل (Gmail): سرویس ایمیل جیمیل نیز همزمان با گوگل، تا حد زیادی رفع محدودیت شده و کاربران میتوانند ایمیلهای کاری و شخصی خود را مدیریت کنند.
۳. سرویسهای تخصصی برنامهنویسان و توسعهدهندگان: در خبری بسیار خوشحالکننده برای جامعه برنامهنویسان و فعالان حوزه فناوری، دسترسی به چهار ابزار و پلتفرم حیاتی فراهم شده است: SourceForge، Next.js، Vercel و همچنین مرجع صدور گواهینامه امنیتی Let’s Encrypt. این اقدام، نفس تازهای به بدنه تولید نرمافزار و توسعه وب در کشور دمیده است.
۴. ترنسلیت و گوگل مپ: طبق آخرین خبرها، دسترسی به سرویس ترجمه گوگل (Google Translate) و نقشههای گوگل (Google Maps) نیز برای بسیاری از کاربران فعال شده که خبر بسیار خوبی برای مسافران، دانشجویان و مترجمان است.
توجه داشته باشید که روند رفع فیلتر و دسترسی به این سرویسها یک فرآیند تدریجی است و ممکن است در ساعات آینده، فهرست وبسایتهای قابل دسترس افزایش یابد. همچنین، همچنان محدودیتهای کلان بر بستر اینترنت اعمال است و آنچه اتفاق افتاده «رفع فیلتر کامل» نیست، بلکه «بازکردن دریچه محدود» برای سایتهای خاص است، اما مطمئناً گامی رو به جلو محسوب میشود.
چرا اینترنت محدود شد و چرا حالا امیدوار باشیم؟
قطع اینترنت بینالملل ایران از دهم اسفند ماه سال گذشته و همزمان با فضای متشنج نظامی در منطقه و حملات علیه کشورمان رقم خورد. مقامات رسمی تاکنون چندین بار اعلام کردهاند که این محدودیتها در شرایط جنگی و برای حفظ امنیت کشور بوده است.
اما واقعیت این است که حالا اوضاع تغییر کرده است. آتشبس برقرار شده، فضای تهدید کاهش یافته و همچنین صدای اعتراض کسبوکارهای دیجیتال، استارتاپها و حتی کسبه خرد که اقتصادشان متکی به شبکههای اجتماعی و اینترنت است، به جایی رسیده است. آمارهای اقتصادی تائید میکند که هر روز قطعی اینترنت، خسارتهای جبرانناپذیری را به اقتصاد کشور وارد میکند. خوشبختانه به نظر میرسد منطق اقتصادی و ضرورت ارتباطات اجتماعی، بر رویکردهای امنیتی سختگیرانه غلبه کرده است.
امید به وصلی قریبالوقوع
با اطمینان میتوان گفت که روزهای تاریک قطعی اینترنت رو به پایان است. وعده های صریح وزیر ارتباطات، سخنگوی دولت و حتی تأکیدات شخص رئیس جمهور بر اینکه اینترنت یک حق عمومی است، همگی نشانه هایی آشکار از یک تغییر قریب الوقوع در سیاست های دسترسی به اینترنت هستند.
