آخرین وضعیت قطعی اینترنت بین الملل ایران؛ بالاخره 23 اردیبهشت وصل میشود؟
رئیس جمهور در توئیتر به عارف معاون اول در خصوص اینترنت دستوراتی داد که امید بازگشت اینترنت را افزایش داد
شایانیوز- در روزهایی که اینترنت به یکی از اصلیترین زیرساختهای زندگی روزمره، آموزش، کسبوکار و پژوهش تبدیل شده، محدودیتهای اخیر در دسترسی به شبکه جهانی بار دیگر این پرسش را مطرح کرده است که این وضعیت تا چه زمانی ادامه خواهد داشت و مسئولان چه برنامهای برای بازگشت شرایط عادی دارند؟
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در حاشیه مراسم ختم مادر رئیس جمعیت هلالاحمر و در جمع خبرنگاران با اشاره به اهمیت دسترسی عمومی به اینترنت، اظهار کرد: «اینترنت را به عنوان حق رسمی مردم به رسمیت میشناسیم، اما در شرایط خاص، تصمیمات نیز خاص هستند.»
سخنگوی دولت در پایان خاطرنشان کرد: امیدوار هستیم راهگشاییهای بیشتری صورت بگیرد.
تشکیل ستاد ویژه برای ساماندهی وضعیت ارتباطات
خانم مهاجرانی همچنین اعلام کرد که مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، در این خصوص حکمی صادر کرده و دکتر عارف، معاون اول رئیسجمهور، راهبری ستادی را که با این موضوع مرتبط است، بر عهده خواهد داشت. رئیسجمهور نیز در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ارتباطات مبتنی بر فناوری اطلاعات و اینترنت به بخش جدانشدنی زندگی مردم تبدیل شده، به برادر عزیزم آقای دکتر عارف مأموریت دادم با لحاظ حساسیتهای حکمرانی، نظر رهبری و وعدهای که به مردم داده بودم، در قالب ساختاری چابک موجبات خدمترسانی بهتر دولت و تحقق انتظارات عمومی را فراهم سازند.»
تلاش برای بازگشت اینترنت بینالملل
در همین حال، سید ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، با بیان اینکه تلاشها برای برقراری اینترنت بینالملل در اسرع وقت ادامه دارد، گفت: «یکی از مطالبات برحق مردم و کسبوکارها از حاکمیت موضوع دسترسی با کیفیت به اینترنت است. با توجه به شرایط حاکم بر کشور و جنگ تحمیلی، بنا به صلاحدید مراجع ذیربط، دسترسیها محدود شد.»
انتقاد از قطع اینترنت
محدودیتهای اخیر اینترنتی با واکنشهایی نیز از سوی برخی نمایندگان مجلس و مسئولان همراه شده است. سید فرید موسوی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، در همایش کسبوکارها در بحران، قطع اینترنت را اقدامی آسیبزا برای اعتماد عمومی دانست و تأکید کرد که این مسئله میتواند به چالشی جدی در برونرفت از وضعیت جاری تبدیل شود.
او با اشاره به ابهامات موجود درباره کارکرد این محدودیتها گفت: «مردم میپرسند چگونه است که اگر دو میلیون بدهیم و اینترنت پرو بگیریم، چالشهای امنیتی حل میشود؟ مگر کسی که از اینترنت برای کارهای ضدامنیتی استفاده میکند، لنگ پانصد هزار تومان کانفیگ است؟» این نماینده مجلس افزود: «نباید برخی مسائل را به بهانه شرایط جنگی به خورد جامعه داد.»
نظر معاون علمی رئیسجمهور
حسین افشین، معاون علمی رئیسجمهور نیز در جمع خبرنگاران با اشاره به تجربه قطع کامل اینترنت، اظهار کرد: «حتی در شرایط جنگی بستن اینترنت راهکار درستی نیست، چرا که دیدیم وقتی اینترنت کامل بسته بود هم خطرها ادامه داشت.»
هشدار درباره تبعات «اینترنت طبقاتی» و قطع دسترسی
حمید بهنگار، رئیس انجمن فناوری اطلاعات اتاق بازرگانی تهران، در گفتوگو با سیتنا هشدار داد که قطع اینترنت بینالملل با وجود ملاحظات امنیتی، در بلندمدت به اقتصاد دیجیتال، توسعه فناوریهای نوظهور و حفظ نیروی انسانی متخصص آسیب جدی وارد میکند. او با تأکید بر اینکه شبکه ملی اطلاعات هنوز توان جایگزینی کامل اینترنت جهانی را ندارد، گفت تصور اتکا به این شبکه برای تحمل حجم عظیم کاربران در شرایط بحران، با واقعیتهای فنی فاصله دارد.
بهنگار همچنین «اینترنت طبقاتی» را راهکاری ناکارآمد دانست و تأکید کرد که اکوسیستم فناوری زنجیرهای بههمپیوسته است و با اتصال بخشی از آن نمیتوان انتظار حفظ پویایی کل بخش را داشت. او در پایان خواستار بازگشت اینترنت به شرایط پیش از جنگ و حتی فراهم شدن فضای بازتر برای فعالیت کسبوکارها شد.
کلاهبرداری و وعده های دروغین با نام «اینترنت پرو»
در پی افزایش بحثها درباره دسترسی برخی کسبوکارها به اینترنت پرو، گزارشهایی از سوی مخاطبان سیتنا منتشر شده که از شکلگیری یک بازار غیررسمی و بعضاً مشکوک در شبکههای اجتماعی و پیامرسانها خبر میدهد. بر اساس این گزارشها، برخی صفحات با وعدههایی مانند «فعالسازی فوری»، «بدون نیاز به مدرک» و «دسترسی قانونی»، از کاربران میخواهند اطلاعات هویتی و مبالغ چندمیلیونی برای ثبتنام یا فعالسازی پرداخت کنند.
به گفته این گزارشها، در برخی موارد پس از واریز وجه، ارتباط گردانندگان این صفحات با متقاضیان قطع شده و حتی کاربران بلاک شدهاند. این در حالی است که اینترنت پرو اساساً خدمتی ویژه برای کسبوکارهاست و از مسیرهای رسمی و معرفی از سوی نهادها، شرکتها یا صنوف فعال میشود؛ نه از طریق خرید مستقیم از کانالها و صفحات ناشناس.
کارشناسان و کاربران نسبت به وعدههایی مانند «اینترنت بدون محدودیت فوری» و «فعالسازی تضمینی» هشدار دادهاند و تأکید کردهاند که متقاضیان باید صرفاً از مسیرهای رسمی اپراتورها و مراجع مسئول اقدام کنند.
تسهیل دسترسی پژوهشگران در دانشگاه خوارزمی
همزمان با این محدودیتها، دانشگاه خوارزمی نیز در اطلاعیهای از تسهیل دسترسی دانشجویان تحصیلات تکمیلی به اینترنت خبر داد. بر اساس این اطلاعیه، برخی فضاهای پژوهشی در پردیسهای تهران و کرج به زیرساخت وایفای مجهز شدهاند و دانشجویان دکتری نیز میتوانند با احراز هویت از اینترنت دانشگاه برای جستوجوی علمی استفاده کنند.
جمعبندی
با توجه به اظهارات مسئولان، به نظر میرسد سیاستگذاری در حوزه اینترنت در حال عبور از یک وضعیت صرفاً فنی به سطحی از تصمیمگیری حکمرانی و امنیتی است. با این حال، تداوم محدودیتها در فضای کنونی میتواند بر آموزش، پژوهش، کسبوکار و اعتماد عمومی تأثیر بگذارد؛ موضوعی که همچنان یکی از مهمترین دغدغههای کاربران و فعالان اقتصادی باقی مانده است و هنوز هم از زمان اتصال خبر مشخصی به گوش نمیرسد تنها راه چاره صبر و شکیبایی ملت غیور است.
