چطور بوی بد دهان را رفع کنیم؟
بوی بد دهان یا تنفس بدبو مشکلی است که اگر کسی با آن دست به گریبان باشد، حضور در اجتماع برای او سخت می‌شود و از مواجهه با دیگران خجالت می‌کشد، حتی در بسیاری از موارد بوی بد دهان عاملی اضطراب‌آور است. به همین دلیل اصلا عجیب نیست که قفسه‌های فروشگاه‌‌ها پر از آدامس، انواع خوشبوکننده‌‌ها، دهان‌شویه و دیگر محصولات طراحی شده برای مقابله با بوی بد دهان هستند، اما همان‌طور که خودتان هم می‌دانید اکثر این محصولات تأثیر موقتی دارند و مشکل بوی بد دهان را کوتاه‌مدت برطرف می‌کنند.
هیچ کدام درمان قطعی نیستند و علت بوی بد دهان و منشأ مشکل را از بین نمی‌برند. معمولا غذاهای خاص، شرایط بهداشتی و عادات غذایی از دلایل معمول بوی بد دهان هستند. در بسیاری موارد هم بوی بد دهان با اقدامات مربوط به بهداشت دهان و دندان برطرف می‌شود، اما اگر اقدامات خودمراقبتی که برای حل این معضل انجام می‌شود، جواب ندهد، حتما فرد باید به دندانپزشک یا پزشک مراجعه کند تا مطمئن شود بیماری جدی‌‌ای عامل بوی بد دهان نیست. با ما و این مقاله همراه باشید تا درباره‌ی دلایل و علائم مختلف بوی بد دهان و درمان این مشکل مطالب بیشتری بیاموزیم.
نکات مهم برای رفع بوی بد دهان
بوی بد دهان از دردسرهایی است که فرد را خجالت‌زده کرده، اعتماد به نفس او را پایین آورده و حتی ممکن است به انزوای اجتماعی فرد بیانجامد.
متخصصان آلمانی می‌گویند که در بیشتر موارد بوی بد دهان مربوط به خود دهان است و به معده ربطی ندارد. ممکن است این بو از فضای بین دندان‌ها، زبان یا لوزه‌ها ناشی شود.
بنابر گزارش دویچه‌وله، این متخصصان بر شش نکته مهم و موثر برای برطرف کردن بوی بد دهان تاکید کرده‌اند که شامل موارد زیر است:
مسواک زدن دو نوبت در روز
مسواک زدن روزانه، هر روز دو مرتبه و هر بار دو تا سه دقیقه مهم‌ترین توصیه برای رفع پلاک‌های تشکیل شده روی دندان‌هاست که جای امنی برای باکتری‌های مولد بوی بد محسوب می‌شوند.
استفاده از نخ دندان
استفاده از نخ دندان به نحوی که نخ به راست و چپ میان دندان‌ها تا لثه کشیده شود نقش بزرگی در رفع باکتری‌هایی دارد که در این قسمت‌ها لانه کرده و با مسواک زدن عادی از بین نمی‌روند. به علاوه، این کار باعث می‌شود، هوایی که برای باکتری‌های بی‌هوازی کشنده است وارد این فضا شود؛ باکتری‌هایی که بوی بد ایجاد می‌کنند و تحمل هوا و اکسیژن را ندارند.
مسواک زدن زبان
متخصصان مسواک زدن زبان را روشی موثر در بهبود بوی دهان می‌داند. برای این منظور ۱۰ بار پشت سر هم مسواک را روی زبان بکشید تا مایع لزج روی آن محو شود.
پاکسازی لوزه‌ها
پاکسازی لکه‌های سفید روی لوزه‌ها هم در رفع بوی زننده دهان موثر است. برای این کار باید جلوی آینه زبان را کاملا بیرون آورد و با انگشت لوزه‌ها را بررسی و لکه‌های سفید را خارج کرد. در صورتی که به‌تنهایی نتوان این کار را کرد می‌توان از دندانپزشک کمک گرفت.
توجه به تغذیه
بوی دهان به غذایی که می‌خوریم نیز بستگی دارد. برخی میوه‌ها و غذاهای گیاهی دهان را خوشبو می‌کنند. نوشیدن مقدار کافی آب نیز بوی بد دهان را کاهش می‌دهد.
توصیه دیگر متخصصان روشی در طب سنتی است که در آن از روغن‌های طبیعی مانند روغن کنجد، تخم آفتابگردان و نارگیل برای پاکسازی دندان‌ها استفاده می‌شود. برای این منظور یک قاشق روغن طبیعی را بردارید و هر روز صبح ۱۰ تا ۲۰ بار روی دندان‌ها بمالید و بعد با آبِ دهانتان به بیرون بریزید. به گفته متخصصان، یافته‌های علمی نشان داده که این روش به اندازه دهان‌شویه‌های حاوی ماده ضد میکروبی کلورکسیدین که دندان‌پزشک‌ها آن را علیه بیماری‌های دهان و دندان تجویز می‌کنند، موثر است.
Woman covering mouth with hand
توجه به عوامل خارج دهانی
یکی از عوامل مهم مولد بوی زننده دهان کشیدن سیگار است. استعمال دخانیات مقاومت را در مخاط دهان تضعیف می‌کند. جریان خون در این قسمت کاهش یافته و سیستم ایمنی دیگر شانسی برای مقابله با باکتری‌ها ندارد.
علت بوی بد دهان
رایحه‌ای که از بوی بد دهان به مشام می‌رسد، ممکن است تغییر کند یا انواع مختلفی داشته باشد که بستگی به منبع و زمینه‌‌ی ایجاد بوی بد دارد. برخی افراد ممکن است بیش از حد نگران این باشند که دهان‌شان بوی بدی بدهد، در حالی که یا این بو خیلی خفیف است یا اصلا بویی وجود ندارد. در نقطه‌ی مقابل کسانی هستند که دهان‌شان بوی بدی می‌دهد، اما اصلا متوجه آن نیستند. از آنجایی که تشخیص بوی بد دهان برای خود فرد امکان‌پذیر نیست می‌توانید از یک دوست نزدیک بپرسید دهانتان بوی بدی می‌دهد یا نه؟ زمانی که مطمئن شدید دهانتان بوی بدی می‌دهد، اول عادات بهداشتی خود را بررسی و سعی کنید سبک زندگی‌تان را تغییر بدهید، بعد از هر وعده‌ی غذایی دندان و زبان را مسواک بزنید، نخ دندان استفاده و سعی کنید آب بیشتری بنوشید.
در صورتی که بعد از تمام این کارها بوی بد دهانتان از بین نرفت به دندانپزشک خود مراجعه کنید. اگر منشأ بوی بد فراتر از مشکلات دهان و دندان است یا پای بیماری جدی در میان باشد، دندانپزشک برای مشخص شدن علت واقعی مشکل، شما را به پزشک دیگری معرفی خواهد کرد.
در مورد سلامتی بیشتر بخوانید:
نارسایی قلبی چیست؟ چه علل و علائمی دارد؟
بذر سرطان تا ۵۰ سال پیش از ظاهر شدنِ بیماری در بدن کاشته می‌شود
گُل این مخدر همیشه در دسترس و اثرات وحشتناک آن
در دوره قاعدگی زنجبیل بخورید
منشأ بوی بد دهان
بوی بد دهان معمولا از محیط دهانتان سرچشمه می‌گیرد و ممکن است منشأ گوناگونی داشته باشد.
غذا
وجود ذرات غذا در محیط دهان و لزوم تجزیه‌ی آن‌ها، باکتری‌های دهان را افزایش می‌دهد و باعث بوی بد دهان می‌شود. خوردن مواد غذایی خاص مثل سیر، پیاز، ادویه‌جات و ترشی‌جات هم به بوی بد دهان دامن می‌زنند، این مواد غذایی بعد از هضم وارد جریان خون می‌شوند و از طریق ریه‌ها تنفس شما را تحت تأثیر قرار می‌دهند.
دخانیات
سیگار کشیدن به خودی خود بوی ناخوشایندی برای دهان ایجاد می‌کند و معمولا نفس افراد سیگاری بوی بدی می‌دهد که موجب آزار دیگران می‌شود، سیگاری‌ها معمولا دچار بیماری لثه هم می‌شوند که خودش منشأ بوی بد دهان است.
بهداشت نامناسب دهان و دندان
اگر مسواک نمی‌زنید یا نخ دندان استفاده نمی‌کنید، ذرات غذای به جامانده در دهانتان بوی بدی ایجاد می‌کنند. از طرفی معمولا جرم بی‌رنگ و چسبناکی( پلاک) که روی دندان‌ها تشکیل می‌شود، در صورت مسواک نزدن مرتب، لثه را تحریک می‌کند و به مرور مابین دندان‌ها و لثه انباشته می‌شود. از طرفی زبان شما هم محل تجمع باکتری‌هایی خواهد شد که بوی بدی ایجاد می‌کنند. دندان‌های مصنوعی هم اگر به‌طور منظم تمیز نشوند یا درست سر جای خود قرار نگیرند، محل تجمع باکتری‌ها، باقی ماندن غذا و ایجاد بوی بد می‌شوند.
خشکی دهان
بزاق دهان ذراتی را که منشأ بوی بد هستند از بین می‌برد و به تمیزی محیط دهان کمک می‌کند. بیماری خشکی دهان یا زروستومیا، تولید بزاق دهان را کم می‌کند و باعث بوی بد دهان می‌شود. البته همان‌طور که می‌دانید خشکی دهان در طول شب و زمان خواب طبیعی است و تنفس صبحگاهی بوی بدی می‌دهد که با شستن دهان برطرف می‌شود. این مسئله درباره‌ی افرادی که با دهان باز می‌خوابند شدت بیشتری دارد. خشکی دهان مزمن بیشتر به دلیل مشکل غدد بزاقی یا وجود برخی بیماری‌هاست.
داروها
برخی از داروها چون باعث خشکی دهان می‌شوند، غیرمستقیم در ایجاد بوی بد دهان دخیل هستند. برخی از داروها هم در بدن فعل و انفعالات شیمیایی دارند که تأثیر آن در تنفس فرد به‌صورت بوی بد بروز می‌کند.
عفونت‌های دهانی
بوی بد دهان ممکن است ناشی از زخم‌های دهانی بعد از جراحی‌های لثه یا کشیدن دندان باشد. ممکن است از پوسیدگی‌های دندانی نشئت بگیرد یا مربوط به زخم‌ها و عفونت‌های دهان و لثه باشد.
شرایط دیگر مربوط به دهان، حلق و بینی
بوی بد دهان ممکن است در اثر ایجاد توده‌های سنگ‌مانند کوچک ایجاد شود که محل تجمع باکتری هستند و در منافذ لوزه‌ها تشکیل می‌شوند. عفونت یا التهابات مزمن در بینی، سینوس‌ها و گلو که موجب ترشحات پشت حلق می‌شود هم یکی از عوامل بوی بد دهان است.
علل دیگر بوی بد دهان
بیماری‌هایی مانند سرطان‌ها و اختلالات متابولیک ممکن است بوی نفس فرد را به خاطر مصرف داروهای شیمیایی تغییر دهد. رفلکس مزمن اسید معده (ریفلاکس) هم می‌تواند با بوی بد دهان همراه باشد. در کودکان عامل ایجاد بوی بد دهان ممکن است به خاطر جا ماندن یک جسم خارجی مانند یک تکه غذا یا هر چیز دیگری در سوراخ بینی کودک باشد.
تشخیص نوع بوی بد دهان
معمولا وقتی به دندانپزشک مرجعه کنید، تنفس شما هم از طریق دهان و هم نفس کشیدن از بینی مورد سنجش قرار می‌گیرد و چون معمولا انتهای زبان منشأ اصلی ایجاد بو است دکتر با برداشتن جرم روی انتهای زبان و انجام آزمایش به علت بوی بد دهان پی می‌برد.
این فرایند پیچیده‌ی شیمیایی، منشأ تولید بوی بد دهان را مشخص می‌کند، اما ممکن است همیشه در دسترس نباشد یا هر مرکزی امکانات مربوط به آن را نداشته باشد.
