نحوه برخورد درست و غلط با فرد افسرده؛ ناراحتیش اداست یا واقعی؟

افسردگی یکی از مشکلات سلامت روان است که میتواند بر احساسات، افکار و روابط فرد تاثیر بگذارد. رفتار با فرد افسرده به صبر، همدلی و آگاهی نیاز دارد. گاهی اطرافیان با نیت کمک، جملاتی می گویند یا رفتارهایی انجام میدهند که ناخواسته احساس تنهایی و ناامیدی فرد را بیشتر می کند. شناخت رفتارهای درست و اشتباه به ما کمک میکند تا به جای قضاوت و سرزنش، همراهی موثرتری داشته باشیم و فرد را برای دریافت کمک تخصصی تشویق کنیم.

به احساسات فرد افسرده گوش دهید

یکی از مهمترین راه های حمایت از فرد افسرده، شنیدن صحبت های او بدون قضاوت است. افسردگی فقط غمگینی ساده نیست و فرد نمیتواند همیشه با اراده شخصی حال خود را تغییر دهد. رفتار اشتباه: گفتن جملاتی مانند "مثبت فکر کن"، "اینقدر به خودت سخت نگیر" یا " دیگران مشکلات بزرگتری دارند" احساسات فرد را کوچک میشمارد. 
رفتار درست: با آرامش به حرف های او گوش دهید و بگویید: "میفهمم که شرایط برایت سخت است" یا "اگر بخواهی، من هستم تا به حرف هایت گوش بدهم." گاهی فرد بیش از نصیحت، به کسی نیاز دارد که او را درک کند.

به جای سرزنش، حمایت کنید

فرد افسرده ممکن است برای انجام کارهای روزمره، مانند آشپزی، نظافت یا بیرون رفتن، انرژی و انگیزه کافی نداشته باشد. سرزنش کردن او به دلیل کم کاری، اغلب شرایط را دشوارتر میکند. رفتار اشتباه: گفتن جملاتی مانند "تنبلی را کنار بگذار" یا "اگر بخواهی، میتوانی همه چیز را تغییر بدهی" ممکن است احساس گناه و ناتوانی او را افزایش دهد.

رفتار درست: کمک های کوچک و مشخص پیشنهاد دهید. به طور مثال می توانید برای آماده کردن غذا، انجام کارهای روزمره یا کمی پیاده روی همراهش باشید. البته که بهتر است او را مجبور نکنید و به انتخاب هایش احترام بگذارید. حمایت واقعی یعنی در دسترس بودن، نه کنترل کردن زندگی فرد.

افسردگی را کوچک نشمارید

گاهی اطرافیان تصور می کنند فردی که خانواده، شغل یا امکانات مناسبی دارد، نباید افسرده باشد. این تصور اشتباه است؛ چرا که افسردگی میتواند تحت تاثیر عوامل مختلف زیستی، روانی و اجتماعی ایجاد شود.

رفتار اشتباه: جملاتی مانند "تو که مشکلی نداری، چرا ناراحتی؟" یا "قدر زندگیت را بدان" ممکن است باعث شوند فرد از بیان احساساتش خودداری کند.

رفتار درست: احساسات او را بپذیرید، حتی اگر دلیل ناراحتی‌اش را کاملا درک نمیکنید. از مقایسه کردن، قضاوت و بازگو کردن مشکلات شخصی او برای دیگران بدون رضایتش خودداری کنید. احترام به حریم خصوصی، بخش مهمی از ایجاد اعتماد است.

او را به دریافت کمک تخصصی تشویق کنید

حمایت دوستان و خانواده اهمیت زیادی دارد، اما همیشه برای درمان افسردگی کافی نیست. روانشناس یا روانپزشک میتواند به فرد کمک کند تا شرایط خود را بهتر بشناسد و درمان مناسبی دریافت کند.

رفتار اشتباه: مسخره کردن مراجعه به متخصص، ترساندن فرد از درمان یا اصرار بر اینکه افسردگی فقط با اراده قابل درمان است، می‌تواند مانع کمک گرفتن او شود.

رفتار درست: با مهربانی پیشنهاد کنید که با متخصص صحبت کند. در صورت تمایل، برای پیدا کردن درمانگر، گرفتن وقت یا همراهی در جلسه اول به او کمک کنید. اگر در ابتدا نپذیرفت، به او فشار نیاورید و حمایت خود را ادامه دهید.

نشانه های خطر را جدی بگیرید

گاهی فرد افسرده درباره ناامیدی شدید، بی ارزشی زندگی یا خودکشی صحبت میکند. این نشانه ها را نباید نادیده گرفت یا صرفا جلب توجه تلقی کرد.

رفتار اشتباه: سرزنش کردن فرد، بی اهمیت دانستن حرف‌هایش یا قول دادن به پنهان نگه داشتن موضوع در شرایط خطرناک، می تواند آسیب زا باشد.

رفتار درست: آرام بمانید، بدون قضاوت به او گوش دهید و درباره احتمال آسیب زدن به خودش مستقیم سوال کنید. اگر خطر فوری وجود دارد، او را تنها نگذارید و از خدمات اورژانسی کمک بگیرید. همچنین فراموش نکنید که حمایت از فرد افسرده می تواند دشوار باشد؛ بنابراین مراقبت از سلامت روان خودتان نیز اهمیت دارد.

و در نهایت اینکه برخورد صحیح با فرد افسرده به معنای حل کردن تمام مشکلات او نیست؛ بلکه یعنی شنیدن، درک کردن، حمایت بدون قضاوت و تشویق به دریافت کمک تخصصی. گاهی حضور صبورانه و قابل اعتماد، بیشتر از هر نصیحتی به فرد کمک میکند.