چرا قیمت دلار توافقی جهش کرد؟ / بانک مرکزی سیاست ارزی خود را برای مردم شفاف کند

قیمت دلار توافقی در مرکز مبادله ارز و طلا ایران طی روزهای اخیر با افزایش‌های پرشتابی همراه شده است؛ به‌گونه‌ای که گاه شاهد جهش‌های هزار تا هزار و 500 تومانی در یک روز بوده است. این نوسانات در فضای رسمی ارزی بی‌سابقه نیست، اما سرعت و تداوم آن در شرایط اقتصادی کنونی، پرسش‌های جدی را برای فعالان اقتصادی، واردکنندگان، صادرکنندگان و حتی شهروندان عادی ایجاد کرده است.

به گزارش «شایانیوز» و به نقل از تجارت نیوز؛ گفتنی است، قیمت دلار توافقی سال جدید را روی رقم 137 هزار و 473 تومان آغاز کرد و با افزایش شتاب رشد طی روزهای اخیر، به ۱۴۷ هزار و ۲۳۲ تومان در روز جاری رسید. برخی این افزایش را واکنش طبیعی مرکز مبادله به شکاف عمیق با نرخ بازار آزاد می‌دانند و برخی دیگر آن را نشانه‌ای از فشار تقاضا یا تغییر در سیاست‌های ارزی بانک مرکزی تفسیر می‌کنند.

در این میان، دو پرسش اساسی مطرح می‌شود؛ علت اصلی این افزایش‌های یک تا دو کانالی چیست؟ آیا این روند را باید به نفع بازار و شفافیت ارزی ارزیابی کرد یا تاییدی بر جهش قیمت دلار در بازار آزاد است؟

قیمت دلار توافقی با ملاحظه پارامترهای واقعی اقتصاد، قابل قبول به نظر می‌رسد

حمیدرضا جیهانی، کارشناس بازارهای مالی به تحلیل دلایل افزایش قیمت دلار توافقی در مرکز مبادله و شکاف آن با نرخ بازار آزاد پرداخت و با اشاره به تحولات اخیر گفت: «حواله دلار در مرکز مبادله طی روزهای اخیر به بالای حدود 146 هزار تومان رسیده است. با توجه به اینکه مرکز مبادله در سیاست‌گذاری‌های اخیر خود قرار است نیازهای واقعی بازار را در قالب دلار و حواله تامین کند، این نرخ با ملاحظه پارامترهای واقعی اقتصاد، قابل قبول به نظر می‌رسد.»

با توجه به حباب سنگین قیمت دلار بالای 180 هزار تومان در بازار آزاد، ضرورت دارد بانک مرکزی ورود کند

این کارشناس بازارهای مالی با اشاره به اینکه در مقابل، در بازار اسکناس و بازار غیررسمی، شاهد قیمت‌های بالای 180 هزار تومان بودیم، تاکید کرد: «با توجه به حباب سنگین قیمت دلار بالای 180 هزار تومان در بازار آزاد، ضرورت دارد بانک مرکزی ورود کرده و نسبت به مدیریت بازار، خصوصا در حوزه غیررسمی، اقدام نماید.»

بانک مرکزی باید ریشه‌های روانی و غیراقتصادی جهش قیمت دلار طی 2 هفته اخیر را گزارش کرده و دلایل آن را برای مردم و فعالان اقتصادی تبیین کند

جیهانی ادامه داد: «بانک مرکزی باید ریشه‌های روانی و غیراقتصادی جهش قیمت دلار طی دو هفته اخیر را گزارش کرده و دلایل آن را برای مردم و فعالان اقتصادی تبیین کند. سوالات مهمی به‌ویژه در حوزه سابقه توانمند عبدالناصر همتی وجود دارد. ایشان در دوره‌های قبل مدیریت خوبی داشتند، اکنون هم باید در این موضوع پاسخگو باشند.»

اقداماتی مانند فروش یک هزار دلاری از طریق بانک‌های ملت و تجارت برای مدیریت بازار کافی نیست

این کارشناس بازار سرمایه افزود: «اقداماتی مانند فروش یک هزار دلاری از طریق بانک‌های ملت و تجارت برای مدیریت بازار کافی نیست. بانک مرکزی باید بیشتر با مردم درباره این موضوع صحبت کند.»

مرکز مبادله باید نرخ شناور، هوشمند و پویا در حاشیه بازار داشته باشد، نه نرخی ساکن و ایستا

این کارشناس بازارهای مالی در پاسخ به این پرسش که آیا افزایش قیمت دلار در مرکز مبادله منطقی است، گفت: «مرکز مبادله باید نرخ شناور، هوشمند و پویا در حاشیه بازار داشته باشد، نه نرخی ساکن و ایستا. نرخ دلار باید با روند بازار و سیاست‌گذاری بانک مرکزی حرکت کند و بانک مرکزی باید این سیاست را برای فعالان اقتصادی و مردم توضیح دهد.»

وظیفه مرکز مبادله، مدیریت نرخ ارز شناور از طریق تعادل عرضه و تقاضاست

جیهانی در خصوص شکاف بین نرخ مرکز مبادله و بازار آزاد گفت: «در روزهای اخیر، فاصله قیمت بازار آزاد با نرخ مرکز مبادله زیاد شده است. وظیفه مرکز مبادله، مدیریت نرخ ارز شناور از طریق تعادل عرضه و تقاضاست. نرخ بازار آزاد و اسکناس که به دلار تلگرامی یا دلار چهارراه استانبول معروف است، بیشتر در فضای اسکناس و اعداد خرد جریان دارد، در حالی که نرخ مرکز مبادله برای تامین حواله‌های وارداتی و اعداد سنگینی است که پاسخگوی نیازهای تجاری واقعی و واردات کشور خواهد بود.»