طاعون روسی چیست و از کجا آمد و چقدر جدی است؟

شایانیوز- ماجرا از مرگ یک کارمند ۲۸ ساله آزمایشگاه در مؤسسه تحقیقات ضدطاعون ایرکوتسک در سیبری آغاز شد. این زن که «داریا شیپیلووا» معرفی شده، در ۲ اکتبر ۲۰۲۶ پس از ابتلا به یک بیماری شدید تنفسی درگذشت. 

نگرانی اصلی از آنجا شکل گرفت که گزارش رسانه‌های محلی مدعی شدند او در ۲۵ سپتامبر هنگام کار در آزمایشگاه، لوله‌ای حاوی باکتری عامل طاعون ریوی (Yersinia pestis) را شکسته است. با این حال، مقامات روسیه این روایت را تأیید نکرده‌اند.

کارمندی که ادعا شده بر اثر طاعون درگذشت

چرا قرنطینه انجام شد؟

بعد از بیماری و مرگ این کارمند، تقریباً ۲۰۰ نفر از افرادی که با او در تماس بودند تحت مراقبت پزشکی قرار گرفتند. همچنین بیمارستانی که او در آن بستری بود قرنطینه شد و گزارش‌هایی درباره اعمال محدودیت در چند مرکز درمانی دیگر در ایرکوتسک منتشر شده است. 

حتی بیش از ۶۰ نفر از کارکنان مؤسسه ضدطاعون برای مدتی در محل کار خود تحت ایزولاسیون قرار گرفتند. با این حال، گزارش‌های رسمی اولیه می‌گویند نتایج آزمایش‌های افراد تحت نظر، مورد مثبت طاعون را نشان نداده است. 

پس واقعاً طاعون بوده یا نه؟

این مهم‌ترین نکته خبر است:

هنوز مشخص نیست.

سازمان نظارت بر سلامت روسیه، Rospotrebnadzor، اعلام کرده که تشخیص رسمی فرد فوت‌شده «پنومونی با علت نامشخص» بوده است. آزمایش‌های تکمیلی نیز میکروارگانیسم‌هایی را که با فعالیت کاری او مرتبط باشند، پیدا نکرده‌اند و مقام‌های روسیه گفته‌اند در مؤسسه نیز حادثه‌ای مربوط به عوامل بیماری‌زای خطرناک ثبت نشده است.

بنابراین، عنوان‌هایی مانند «شیوع طاعون در روسیه» یا «بازگشت طاعون سیاه» فعلاً از نظر پزشکی و رسمی دقیق نیستند. آنچه فعلاً وجود دارد، یک مورد مرگ مشکوک در فردی است که در آزمایشگاه ضدطاعون کار می‌کرد، همراه با اقدامات احتیاطی گسترده.

چرا این خبر این‌قدر جدی شده؟

اگر بیماری واقعاً طاعون ریوی باشد، شرایط با طاعون خیارکی معمولی متفاوت است. طاعون ریوی می‌تواند از طریق قطرات تنفسی و تماس نزدیک فردبه‌فرد منتقل شود و بدون درمان سریع بسیار خطرناک است؛ البته با آنتی‌بیوتیک مناسب قابل درمان است. 

به همین دلیل، حتی در شرایطی که تشخیص هنوز قطعی نیست، قرنطینه و تحت نظر قرار دادن افراد در تماس با بیمار اقدام احتیاطی قابل درکی است.

واکنش کشورها به احتمال شیوع طاعون

موضوع حتی در سطح بین‌المللی نیز مورد توجه قرار گرفته است. وزارت خارجه آمریکا اعلام کرده که گزارش‌های مربوط به مورد مشکوک طاعون ریوی در ایرکوتسک را زیر نظر دارد و با CDC و سایر نهادهای مربوط در حال بررسی وضعیت است. 

کمیسیون اروپا نیز گفته است که تحولات مربوط به این شیوع مشکوک را از نزدیک دنبال می‌کند و از طریق سازمان جهانی بهداشت در حال دریافت اطلاعات است؛ با این حال، فعلاً اقدام اضطراری ویژه‌ای در سطح اتحادیه اروپا اعلام نشده است. 

با انتشار خبر این حادثه، چند کشور همسایه روسیه اقدامات پیشگیرانه خود را افزایش داده‌اند. قرقیزستان اعلام کرده است که کنترل‌های قرنطینه‌ای را در گذرگاه‌های مرزی خود افزایش می‌دهد و وضعیت مسافران ورودی را با دقت بیشتری بررسی می‌کند.

قزاقستان نیز اعلام کرده است که وضعیت منطقه ایرکوتسک را زیر نظر دارد و کنترل‌های بهداشتی و قرنطینه‌ای در گذرگاه‌های مرزی را تقویت کرده است. مقام‌های این کشور در ارزیابی اولیه، خطر ورود بیماری را پایین دانسته‌اند.

تاجیکستان نیز کنترل‌های بهداشتی در مرزها را افزایش داده است. در گذرگاه‌ها، وضعیت سلامت مسافران بررسی می‌شود و کارکنان درباره علائمی مانند تب، تهوع، استفراغ، سردرد، ضعف و درد عضلانی و مفصلی پرس‌وجو می‌کنند.

ازبکستان نیز سطح آمادگی نهادهای بهداشتی و مرزی خود را افزایش داده است و تحولات مربوط به ایرکوتسک را دنبال می‌کند.

با وجود این اقدامات، تا زمان انتشار این گزارش، هیچ‌یک از این کشورها اعلام نکرده‌اند که مرزهای خود با روسیه را به‌دلیل این حادثه به‌طور کامل بسته‌اند. اقدامات اعلام‌شده بیشتر شامل افزایش پایش سلامت مسافران، کنترل‌های بهداشتی و آمادگی مراکز قرنطینه‌ای است.

خلاصه ماجرا:

یک کارمند آزمایشگاه ضدطاعون در سیبری فوت کرده

گزارش‌هایی درباره احتمال تماس او با عامل طاعون ریوی منتشر شده

حدود ۲۰۰ نفر تحت مراقبت قرار گرفته‌اند و چند مرکز درمانی اقدامات قرنطینه‌ای انجام داده‌اند

روسیه تاکنون شیوع یا حتی ابتلای قطعی او به طاعون را تأیید نکرده و علت مرگ را پنومونی با منشأ نامشخص اعلام کرده است.