هانتا ویروس چیست از چه حیوان و کشوری متولد شد و چقدر مرگ و میر دارد؟ به ایران رسیده؟
ابتلای چند نفر که در یک کشتی تفریحی مبتلا به هانتاویروس شده اند این نگرانی را ایجاد کرد که مبادا یک ویروس جدید در راه باشد؟
شایانیوز- با وجود اینکه نزدیک به 3 سال می گذرد که کابوس کرونا تقریبا به پایان رسیده اما خاطره تلخی که از خودش برجا گذاشت هنوز که هنوزه خیلی ها را می ترساند و حالا احتمال تکرار یک ویروس کشنده دیگر خبری ناخوشایند برای کل دنیا است. این ویروس جدید که هانتا ویروس نام دارد دوباره از چین متولد شده و در کل دنیا در حال فراگیر شدن است.
هانتاویروس گروهی از ویروسها از خانواده هانتاویریدا (Hantaviridae) محسوب میشود که میزبان طبیعی آنها جوندگانی مانند موشها هستند. این حیوانات معمولاً بدون علائم بیماری، ویروس را در بدنشان حمل و آن را از طریق ادرار، مدفوع و بزاق دفع میکنند. ویروس زمانی وارد محیط انسان میشود که این مواد آلوده در هوا پخش شوند؛ برای مثال هنگام جابهجایی وسایل، تمیزکردن فضاهای بسته یا ورود به محیطهایی که جوندگان در آن حضور داشتهاند. انسانها معمولاً از طریق تنفس ذرات آلوده به ویروس مبتلا میشوند.
جوندگان همچنین میتوانند از طریق گاز گرفتن یا تماس مستقیم با زخمهای باز، چشم، بینی یا دهان باعث انتقال شوند، اما این موارد کمتر شایع هستند. برخلاف تصور عمومی، انتقال از فرد به فرد دیگر در بیشتر گونههای هانتاویروس رخ نمیدهد. به گفته کارشناسان، برای بیشتر هانتاویروسها هیچ شواهد قطعی از انتقال انسان به انسان وجود ندارد و این ویروسها به اندازه عوامل بیماریزایی مانند آنفلوانزا یا سرخک قابلیت انتقال هوابرد نیز ندارند.
هانتاویروسها به دو گروه اصلی تقسیم میشوند:
- هانتاویروسهای دنیای قدیم که در اروپا و آسیا یافت میشوند و معمولاً باعث تب خونریزیدهنده همراه با سندرم کلیوی (HFRS) میشوند. این بیماری کلیهها را درگیر میکند و میتواند باعث تب، خونریزی و نارسایی کلیوی شود.
- هانتاویروسهای دنیای جدید که در قاره آمریکا وجود دارند و معمولاً باعث سندرم ریوی هانتاویروس میشوند؛ بیماری شدیدی که در آن ریهها پر از مایع میشوند و نارسایی تنفسی رخ میدهد.
یکی از مهمترین گونهها در آمریکای جنوبی، ویروس آند است. این تنها گونهای است که در برخی شرایط محدود توانایی انتقال انسان به انسان را نشان داده، هرچند این نوع انتقال بسیار نادر است.
به گفته متخصصان، دوره نهفتگی بیماری معمولاً بین یک تا هشت هفته است و همین موضوع ردیابی منبع دقیق شیوع را دشوار میکند.
هانتا ویروس چقدر خطرناک است؟
سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده است خطر ابتلای عمومی به سویه کشنده هانتاویروس که شیوع آن در یک کشتی تفریحی در اقیانوس اطلس خبرساز شده، در حال حاضر بسیار پایین ارزیابی میشود. به گفته این سازمان، این ویروس تنها از طریق «تماس بسیار نزدیک» منتقل میشود و احتمال انتشار گسترده آن در جامعه وجود ندارد.
کریستین لیندمیر، سخنگوی سازمان جهانی بهداشت، در نشست خبری ژنو تأکید کرد که هانتاویروس ویروسی خطرناک است، اما تهدید آن بیشتر متوجه فرد آلوده است تا عموم مردم. او توضیح داد حتی افرادی که در کشتی «اموی هوندیوس» در یک کابین با فرد مبتلا اقامت داشتهاند نیز همگی آلوده نشدهاند. به گفته او، برای انتقال ویروس، تماس بسیار نزدیک و مواجهه مستقیم با بزاق فرد بیمار لازم است.
شیوع این بیماری نخستینبار ۲ مه ۲۰۲۶ گزارش شد؛ زمانی که گروهی از مسافران کشتی دچار علائم شدید تنفسی شدند. در آن زمان ۱۴۷ مسافر و خدمه در کشتی حضور داشتند و ۳۴ نفر نیز پیشتر پیاده شده بودند. از ۴ تا ۸ مه، شمار موارد افزایش یافت و در مجموع هشت نفر تحت ارزیابی قرار گرفتند که سه نفر از آنها جان باختند. تاکنون شش مورد بهطور آزمایشگاهی به عنوان عفونت هانتاویروس نوع «آند» تأیید شده است.
به دنبال این گزارشها، تخلیه پزشکی چند بیمار انجام شد و آنها به مراکز درمانی مختلف در هلند، آفریقای جنوبی، سوئیس و آلمان منتقل شدند. همزمان، عملیات ردیابی تماسها در کشورهای گوناگون آغاز شده و به مسافرانی که در «سنت هلن» از کشتی پیاده شده بودند، توصیه شده علائم خود را تا ۴۲ روز تحت نظر داشته باشند.
طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت، خطر برای عموم مردم پایین، اما برای مسافران و خدمه کشتی «متوسط» ارزیابی شده است. این سازمان از کشورها خواسته است نظارت، تشخیص، مدیریت موارد مشکوک، آزمایش آزمایشگاهی و ارتباط شفاف با مسافران و مردم را ادامه دهند.
هانتا ویروس به ایران رسیده است؟
در حال حاضر هیچ خبری از رسیدن این ویروس به مرزهای کشور مخابره نشده است.
توئیت سخنگوی وزارت بهداشت درباره هانتا ویروس
هانتا ویروس چقدر مرگ و میر دارد؟
شدت بیماری به نوع ویروس بستگی دارد. در هانتاویروسهای دنیای قدیم، نرخ مرگومیر معمولاً بین یک تا ۱۵ درصد است. اما در هانتاویروسهای دنیای جدید، این میزان میتواند تا حدود ۵۰ درصد نیز برسد. میزان مرگومیر بالا لزوماً به معنای خطر همهگیری نیست، زیرا توانایی انتقال این ویروس میان انسانها محدود است.
هانتا ویروس چه علائمی دارد؟
در مراحل اولیه، علائم هانتاویروس معمولاً شبیه یک بیماری ویروسی ساده است و شامل تب، خستگی، درد عضلانی، سردرد، تهوع، استفراغ و گاهی اسهال میشود. اما در گونههای دنیای جدید، بیماری میتواند بهسرعت پیشرفت کند و درطول چند روز به نارسایی شدید تنفسی یا قلبی منجر شود. این مرحله ناشی از تجمع مایع در ریهها است.
علائم عفونت هانتاویروس معمولاً در ابتدا شبیه بیماری ویروسی ساده است، اما میتواند به سرعت شدید شود. مهمترین علائم عبارتاند از:
- تب و لرز
- خستگی شدید و ضعف عمومی
- درد عضلانی (بهویژه در کمر، رانها و شانهها)
- سردرد
- تهوع و استفراغ
- درد شکم
- اسهال
در صورت پیشرفت بیماری (بهخصوص در نوع ریوی):
- تنگی نفس و مشکلات تنفسی
- سرفه خشک یا تشدید شونده
- تجمع مایع در ریهها
- افت فشار خون
- سرگیجه یا ضعف شدید
- در موارد شدید: نارسایی تنفسی یا قلبی
