دارو هم از سفره بازنشستگان حذف می‌شود؟ افزایش قیمت و کمبود داروهای قند و فشار

افزایش هزینه داروهای پرمصرف، به‌ویژه داروهای مربوط به بیماری‌های مزمن، فشار مالی بیشتری به سالمندان و بازنشستگان وارد کرده است. در هفته‌های اخیر، قیمت برخی داروهای مرتبط با دیابت، فشار خون و مشکلات پروستات تا ۵۰ درصد افزایش یافته است.

به گزارش ایلنا، داروهایی مانند انسولین برای بیماران دیابتی، لوزارتان برای کنترل فشار خون و تامسولوسین برای مشکلات پروستات، از جمله اقلام پرمصرف در میان سالمندان هستند که طی یک ماه گذشته بار دیگر با افزایش قیمت مواجه شده‌اند. این موضوع در شرایطی رخ می‌دهد که بر اساس مطالعه مؤسسه STEPS در سال ۱۴۰۰، حدود ۶۰ تا ۷۲ درصد افراد بالای ۶۰ سال در ایران به دیابت، پیش‌دیابت یا فشار خون مبتلا بوده‌اند؛ آماری که اهمیت دسترسی مستمر این گروه به داروهای مورد نیازشان را نشان می‌دهد.

گرانی این داروها درحالی است که طبق قانون الزام، دارو و درمان بازنشستگان سازمان تامین اجتماعی باید به صورت رایگان در اختیار بیمه‌شدگان قرار گیرد اما شواهد میدانی و تماس‌های مکرر مستمری‌بگیران، حاکی ازعدم دسترسی مراکز ملکی به بیشتر این داروهاست. 

از سال ۱۴۰۱ مراکزی با عنوان «کلینیک‌های تخصصی قند و فشار» در داخل یا خارج مراکز درمانی ملکی تامین اجتماعی به مرور ایجاد شد تا این بیماری‌های شایع که به نوعی «ام‌الامراض» سایر بیماری‌های قلبی، عروقی، بینایی و سایر امراض مشابه هستند، به‌طور ویژه درمان شوند، اما تداوم درمان و کنترل این بیماری‌ها به دلیل افزایش نرخ‌ها، به‌صورت مداوم سخت و سخت‌تر می‌شود؛ موضوعی که مقامات درمانی و تامین اجتماعی باید نسبت به آن پاسخگو باشند.

داروهای بیماری‌های خاص از تامین اجتماعی دریغ شد

حسن صادقی (عضو هیات مدیره کانون بازنشستگان تامین اجتماعی تهران و رئیس اتحادیه پیشکسوتان جامعه کارگری) در این ارتباط توضیح می‌دهد: دارو توسط سازمان تامین اجتماعی گران نمی‌‌شود، بلکه دارو را شورای عالی خدمات درمانی کشور گران می‌کند. مسئله این است که سازمان نیز ناچار است از مصوبه شورای عالی خدمات درمانی و بیمه تبعیت کند. سازمان تامین اجتماعی نمی‌تواند داروهای بسیار گران شده امروز را با نرخ ماه‌های اول سال محاسبه کند و به متقاضیان بدهد. ناچار مراکز درمانی و دارویی تامین اجتماعی نیز باید در هزینه‌های خود افزایش‌ها را اعمال کنند و کسری بودجه جدید اعلام کنند تا در نیمه دوم سال برای هزینه جدید متمم بگیرند.

وی افزود: سازمان البته نباید این مبلغ افزایش‌یافته را از بیمه شدگان و بازنشستگان بگیرد و فقط باید کسری خود را افزایش دهد. در این میان قرار بود ارز ترجیحی دولتی برای داروهای خاص اختصاص یابد تا کنترل قیمت تا حدی در بخشی از حوزه‌های ضروری تداوم یابد. اما آنچه در عمل مشاهده می‌کنیم، این است که حتی برای بیماری‌های خاص نیز مشکلات حاد وجود دارد. بیماری‌های قند و فشار که بسیار شایع هستند نیز همین وضع را دارند. مردم و بازنشستگان حیران مانده‌اند؛ آن‌ها میان داروخانه‌های هلال احمر و ۱۳ آبان تهران بلاتکلیف و سرگردان دنبال داروهای خود هستند.

صادقی تصریح کرد:  از ابتدای سال، داروهای بیماری‌های خاص را از انبارها به داروخانه‌های مراکز سازمان تامین اجتماعی ارائه نمی‌دهند. مدت‌هاست که چنین وضعی داریم. به شدت سهمیه دریافتی تامین اجتماعی را کاهش دادند و دارو در این موارد به ندرت به دست بیمه شدگان می‌رسد. این وضعیت در سه ماهه اخیر  تشدید شده است. تصور من این است که بعد از بحث محاصره دریایی، فشار بر بخش واردات مواد اولیه تولید دارو و داروهای خاص، به اقلام پرمصرفی مثل داروهای فشار خون و قند نیز رسیده است.

 قیمت دارو بی‌متولی رها شده است

علی اکبر عیوضی (فعال حقوق بازنشستگان و دبیر کانون کارگران بازنشسته استان تهران) نیز در این ارتباط تشریح می‌کند: متاسفانه وضعیتی را شاهدیم که بخش دارو و درمان توسط سازمان تامین اجتماعی و دولت رها شده است. به ویژه اجرای قوانین درمانی سازمان تامین اجتماعی به دلیل پولی‌سازی بخش درمان، عملاً بدون متولی به حال خود رها شده است. روند خروج داروها از لیست تحت پوشش شورای عالی بیمه باز هم ادامه دارد و به داروهای پرمصرف رسیده است. بخشی از داروهای حوزه فشار خون و قند خون نیز در همین زمره‌اند.

عیوضی ادامه داد: باتوجه به شرایط سنی، بازنشستگان  بسیار بیش از سایر اقشار درگیر مشکلات فشار و قند خون هستند. داروهای پروستات برای آقایان نیز در همین دسته داروهای پرمصرف است که افزایش قیمت داشته‌ است. کار برای برخی بیماران بازنشسته  به جایی رسیده است که برخی رسماً به ما اعلام می‌کنند که به دلیل افزایش هزینه‌های درمان، مراجعه به پزشک و دریافت دارو را متوقف کرده‌اند تا عمرشان تمام شود. این بسیار تلخ است که به چنین نقطه‌ای رسیده‌ایم.

این فعال حقوق بازنشستگان تاکید کرد: وزارت بهداشت تقریباً وظیفه کنترل قیمت دارو را رها کرده است. پرداخت هزینه دارو نیز با این شرایط تورمی بسیار سخت‌تر از گذشته شده است. در این میان، مدیران سازمان تامین اجتماعی هیچ ابزاری برای حل مسئله دارو ندارند؛ حتی بر شرکت‌های دارویی خود شستا که متعلق به سازمان است نیز تسلطی ندارند. در نتیجه هر قولی که به ما بازنشستگان دهند، در عمل پیشاپیش می‌دانیم که قابل تحقق نیست. سازمان باتوجه به مشکلات اقتصادی خود تقریباً توان مدیریت بخش درمان  را ندارد و در عمل درمان سازمان تامین اجتماعی کاملاً زمین خورده است.

دبیر کانون بازنشستگان تامین اجتماعی استان تهران در پایان، وضعیت مراکز درمانی شهرستان‌های سازمان تامین اجتماعی را دشوارتر خواند و  خاطرنشان کرد: در برخی مراکز درمانی شهرستان‌های سازمان، بیمه‌شدگان برای تهیه اقلام ضروری روزمره مثل سرم هم مشکل دارند. این دردها فقط با تغییرات ساختاری قابل حل است.

بحران در حل مشکلات دارویی بیماران درگیر قند  و فشار خون در کشور به ویژه برای بازنشستگان و افراد مسن در حالی به مرحله حاد رسیده که از سال‌ها قبل (یعنی از زمان مدیرعاملی میرهاشم موسوی در سازمان تامین اجتماعی) این سازمان برنامه کنترل و پیشگیری از شیوع  افراد به این دو بیماری فراگیر را تهیه دیده و مراکزی بابت آن تاسیس کرده بودند؛ اما نه تنها اهداف این حوزه محقق نشد، بلکه به مرور زمان مشکل دارو تشدید شد. اکنون بازنشستگان توان خرید انسولین یا داروهای مرتبط با فشار خون را ندارند.