از کجا بفهمیم سندروم روده تحریک‌پذیر داریم؟

سندروم روده تحریک‌پذیر(Irritable Bowel Syndrome (IBS بیماری است که رودهٔ بزرگ یا همان کولون (colon) را درگیر می‌کند. در این بیماری مشکلی در عملکرد روده بزرگ وجود دارد نه در ساختار آن. یعنی اگر به این بیماری مبتلا هستید، هیچگونه ناهنجاری ساختاری در دستگاه گوارش و بخصوص در کولون وجود ندارد. پزشکان متخصص گوارش، علت دقیق این بیماری را نمی‌دانند اما معتقدند فاکتورهایی مانند حرکت غیر‌طبیعی روده، اختلال در عملکرد محور روده و مغز و تغییرات در میکروبیوتای روده (microbiota، مجموعه‌ای از میکروارگانیسم‌ها مانند باکتری‌) در بروز این بیماری نقش دارند. این مقاله برای همهٔ آنهایی است که با علائم مزمن و مشکوک بیماری‌های گوارشی مانند درد شکم، نفخ، یبوست و اسهال مواجه هستند و می‌خواهند بدانند دچار سندروم روده تحریک‌پذیر شده‌اند یا خیر.

علائم سندروم روده تحریک‌پذیر چیست؟

اگر با نشانه‌های زیر مواجه هستید، ممکن است به IBS مبتلا شده باشید:

دردهای شکمی

بارزترین نشانه سندروم روده تحریک‌پذیر، دردهای شکمی هستند. شدت آن در بیماران متفاوت است و معمولا با دفع گاز و اجابت مزاج، برطرف می‌شود. اگر به این بیماری گوارشی مبتلا باشید، دردهای شکمی را اغلب در ناحیه تحتانی شکم و بیشتر در سمت چپ حس می‌کنید. البته برخی بیماران این درد را در تمام ناحیه شکمی احساس می‌کنند. همچنین ممکن است احساس گرفتگی یا اصطلاحا کرامپ (cramp) در ناحیه شکمی داشته باشید. این گرفتگی‌ها معمولا حالت رفت و برگشتی دارند. شدت درد نیز می‌تواند خفیف تا متوسط باشد، معمولا آنها در حدی نیستند که مانع فعالیت روزمره شما شوند.

اگر با دردهای مزمن شکمی درگیر هستید، بهتر است برای یافتن علت اصلی با پزشک گوارش مشورت کنید. برای دریافت نوبت آنلاین از بهترین دکتر فوق تخصص گوارش در تهران ، می‌توانید از خدمات آنلاین سلامت درمانکده استفاده کنید. پزشکان متخصص درمانکده آماده ارائه مشاوره آنلاین پزشکی نیز هستند.

تشدید علائم بعد از غذا خوردن

اگر به سندروم روده تحریک‌پذیر مبتلا شوید، احتمالا بعد از صرف وعده‌های غذایی، عوارض این بیماری افزایش پیدا می‌کند. مثلا ممکن است بعد از غذا خوردن، خیلی سریع احساس اسهال به شما دست دهد. همچنین مصرف غذاهای چرب نیز می‌توانند نفخ و گاز در سیستم گوارشی را تشدید کنند.

تغییرات در عادات روده

شکل مدفوع در سندروم روده تحریک‌پذیر، یکی از دیگر از نشانه‌های مهم این بیماری است. براین اساس بیماران با شرایط مختلف مواجه می‌شوند:

• IBS با یبوست ( IBS-C): این بیماران اغلب یبوست را تجربه می‌کنند؛ یعنی در طی یک هفته، کمتر از سه بار دفع مدفوع دارند. مدفوع آنها ممکن است سفت و توده‌ای باشد، به همین دلیل بیماران برای دفع آن فشار بیش‌از‌حد به خود وارد می‌کنند که این رفتار نیز شرایط را برای دیگر بیماری‌های دستگاه گوارشی مانند هموروئید (بواسیر، hemorrhoids) و شقاق (فیشر، Fisher) مهیا می‌کند. همچنین بیماران اغلب در هر بار اجابت مزاج، احساس دفع ناقص دارند.
• IBS همراه با اسهال ( IBS-D): این بیماران برعکس گروه اول، بیشتر با اسهال درگیر هستند؛ یعنی در طی روز، بیشتر از سه بار اجابت مزاج دارند. در این حالت مدفوع شل و آبکی است و بیمار نیاز فوری برای دفع دارد، گاهی اوقات شدت آن به‌قدری است که فرد در کنترل خود ناتوان است.
• IBS مختلط ( IBS-M): اگر در این دسته قرار دارید، یبوست و اسهال را به‌طور متناوب و دوره‌ای تجربه می‌کنید.

رنگ مدفوع در سندروم روده تحریک‌پذیر

رنگ مدفوع در این بیماران اغلب طبیعی است، یعنی در طیف قهوه‌ای قرار دارد. البته فاکتورهایی مانند رژیم غذایی یا مصرف داروهای خاص می‌توانند روی رنگ آن تاثیر داشته باشند. با این حال این افراد در این زمینه، مشکل جدی و خاصی ندارند. اگر احساس می‌کنید رنگ مدفوع قیری و سیاه‌رنگ است، حتما به متخصص گوارش مراجعه کنید.

نفخ و گاز در سندروم روده تحریک‌پذیر

منظور از نفخ در بیماری‌های گوارشی مانند IBS، احساس پُری، سفتی یا تورم در شکم است. علت آن به تجمع گاز و تغییر در حرکت آن در دستگاه گوارش مربوط می‌شود. نفخ شکمی از نظر شدت متفاوت است و معمولا بعد از غذا یا در شب کمی بیشتر است. این شرایط منجربه افزایش آروغ در بیماران مبتلا به سندروم روده تحریک‌پذیر نیز می‌شود. در طی آن دفع گاز معده از طریق دهان انجام خواهد شد.

سندروم روده تحریک‌پذیر و درد مفصل

برخی پزشکان متخصص بر این باور هستند که IBS می‌تواند، ریسک بروز درد مفصل‌ را افزایش دهد، با این حال هنوز علت آن به‌درستی درک نشده است. محققان معتقدند افزایش التهاب می‌تواند از دلایل اصلی این عارضه باشد.

علائم این بیماری با بسیاری از ناراحتی‌های گوارشی یکسان و مشابه است. به همین دلیل اگر این نشانه‌ها را به طور مکرر و مزمن (طولانی مدت) تجربه می‌کنید، بهتر است برای بررسی وضعیت سلامتی خود با متخصص گوارش مشورت داشته باشید. با استفاده از خدمات آنلاین سلامت درمانکده می‌توانید به راحتی از پزشک گوارش، متخصص تغذیه، بهترین متخصص غدد در تهران و… نوبت اینترنتی بگیرید.

آیا سندروم روده تحریک پذیر و درد پهلو ارتباطی با هم دارند؟

این بیماری عملکرد دستگاه گوارش را تحت تاثیر قرار می‌دهد و به‌طور مستقیم ارتباطی با درد پهلو ندارد. موضوعی که باید بدانید این است که دردهای این بیماری می‌توانند حالت ارجاعی داشته باشند، یعنی شاید دردهای شکمی به این ناحیه (پهلوها و زیر دنده) حس شوند.

برای کنترل و درمان سندروم روده تحریک‌پذیر به چه پزشکی مراجعه کنیم؟

درمان قطعی برای سندروم روده تحریک پذیر وجود ندارد. توجه به رژیم غذایی، کشف محرک‌ها و مشاوره با پزشک گوارش و تغذیه بهترین راه برای کنترل و مدیریت این بیماری است. شما می‌توانید از طریق مشاوره آنلاین پزشکی سوالات و ابهامات خود را در این زمینه با پزشکان متخصص درمانکده در میان بگذارید. با مراجعه به سایت این مجموعه لیست بهترین پزشکان گوارش در تهران همراه با به‌روز‌ترین اطلاعات آنها در اختیار شما قرار می‌گیرد.