پیش بینی تورم؛ سه سناریوی تکان‌دهنده برای سفره مردم در نیمه سال ۱۴۰۵

شایانیوز- دیگر مذاکرات اسلام‌آباد و تنگه هرمز تا حدی مشخص شده، اما تازه باید وارد حساسترین نبرد اقتصادی زندگی‌مان شویم: جنگی به نام تورم ۷۲ درصدی که بعضی کارشناسان می‌گویند ممکن است تا ۱۲۴ درصد هم بالا برود.

برای فهم این قضیه لازم نیست اقتصاد خوانده باشید. کافی است همین امروز یک بار به سوپرمارکت بروید یا هزینه تعمیر یک وسیلهٔ خانه را بپرسید.قیمت‌ها این روزها بی‌پروا و رو راست حرف می‌زنند. خیلی‌ها نگران‌اند و خیلی از کارشناسان هم بدبین. اما نکته جالب اینجاست: وقتی تورم ایران را با ترکیه مقایسه می‌کنیم، چند روزنه نور از لای درها دیده می‌شود. بیایید ساده ببینیم قضیه چیست.

سه سناریوی پیش رو؛ از خوش‌بینانه تا بدبینانه

کارشناسان می‌گویند تورم در نیمه اول سال ۱۴۰۵، یکی از این سه راه را می‌رود:

دلار گران می‌ماند؛ حتی اگر جنگ تمام شود!

خیلی‌ها فکر می‌کنند اگر جنگ تمام شود، دلار ارزان می‌شود. اما واقعیت تلخ این است: دلار همین حالا هم در کانال ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار تومان است، ولی کالای وارداتی در بازار با دلار بالای ۲۰۰ هزار تومان فروخته می‌شود. یعنی بخشی از گرانی را همین الان خوردیم.

حتی اگر آتش‌بس شود، با بازگشایی واردات، تقاضا برای ارز بالا می‌رود و دلار ممکن است به سمت ۲۰۰ هزار تومان برود. پس منتظر ارزانیِ دوباره نباشید؛ فقط می‌توان جلوی ابرتورم را گرفت.

مقایسه تورم ایران و ترکیه؛ چرا ایران مثل ونزوئلا نمی‌شود؟ (خبر خوب)

بعضی‌ها با دیدن تورم ٧٢ درصدی نگران شدند که نکند ایران هم به سرنوشت کشورهایی مثل ترکیه یا حتی ونزوئلا (از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸) دچار شود. برای ورود به این بحث ابتدا باید روی این نکته توافق کنیم که جنس تورم ما و ترکیه از زمین تا آسمان متفاوت است.

تفاوت بزرگ اینجاست: ترکیه انرژی ندارد. برای بنزین، گاز و کارخانه‌هایش باید دلار بدهد و وارد کند. وقتی لیر سقوط کرد، همه چیز گران شد. اما ایران نفت و گاز خودش را دارد. مشکل ما کمبود انرژی نیست؛ مشکل ما چاپ پول بدون پشتوانه و کسری بودجه است. یعنی دلار فقط بنزین روی آتش تورم است، اما آتش را خودمان با پول چاپ کردن روشن کرده‌ایم. و این یعنی راه حل دارد!

روزنه امید: چطور از ابرتورم فرار کنیم؟

اگر مشکل ایران مثل ترکیه کمبود منابع بود، کار خیلی سخت بود. اما چون مشکل ما رفتارهای غلط اقتصادی است، با چند عمل جراحی می‌شود جلوی فاجعه را گرفت:

1. واقعی کردن یارانه انرژی (تا جلوی هدررفت میلیاردی گرفته شود)

2. مجبور کردن بانک‌ها به فروش املاک و دارایی‌های اضافی‌شان (تا پول بی‌پشتوانه چاپ نکنند)

3. قطع دست بانک مرکزی از چاپ پول (انضباط مالی؛ تلخ اما لازم)

اگر این کارها انجام شود، حتی در شرایط جنگی هم می‌توان تورم را مهار کرد. مزیت ایران نسبت به ترکیه همین است: ما به انرژی گران خارجی وابسته نیستیم.

حرف آخر: نترسید، اما بیدار باشید

تورم ۷۲ درصدی ترسناک است، اما بیشتر از اینکه یک پایان باشد، یک علامت است؛ علامتی از یک بیماری درمان‌پذیر. جنگ و دلار فقط سرعت این بیماری را زیاد یا کم می‌کنند. مهم این است که بدانیم راه‌حل‌ها دست خودمان است، نه دست تحریم و جنگ.

ما یا با اصلاح اقتصادی از این بحران عبور می‌کنیم، یا با ابرتورم روبه‌رو می‌شویم. انتخاب با مدیران اقتصادی کشور است.