نگاهی به آینده اقتصاد دیجیتال ایران؛
اینترنت بین الملل کی وصل میشود؟ هزینه هنگفت اما پنهان قطعی اینترنت برای کشور
پیامدهای بلندمدت قطعی اینترنت بر اقتصاد دیجیتال ایران
شایانیوز- قطعی و اختلال در اینترنت، فراتر از خسارتهای اقتصادی کوتاهمدت، سایهای سنگین بر آینده اقتصاد دیجیتال ایران افکنده است. نگرانی اصلی، پیامدهای بلندمدت این وضعیت است که میتواند منجر به از دست رفتن سرمایههای انسانی، کاهش توان فنی و در نهایت، تحمیل هزینههای جبرانناپذیر به کشور شود. این خبر به تفکیک و تحلیل این ابعاد پیچیده میپردازد.
۱. مهاجرت نخبگان و تضعیف سرمایه انسانی
چالش اصلی:
خروج نیروهای متخصص و باتجربه از چرخه اقتصاد دیجیتال.
پیامدها:
از دست رفتن دانش فنی و تجربیات ارزشمند
کاهش کیفیت زیرساختها و توانایی فنی کشور
نیاز به زمان و هزینه بسیار بالا برای جبران این خلأ
کاهش توان رقابتپذیری در بازارهای جهانی
۲. کاهش ارزآوری و فرصتهای صادرات دیجیتال
چالش اصلی:
عدم نمایش بخش قابل توجهی از صادرات دیجیتال ایران در آمارهای رسمی به دلیل فعالیت فریلنسری و استفاده از پلتفرمهای بینالمللی.
پیامدها:
نادیده گرفته شدن پتانسیل واقعی ارزآوری کشور در این حوزه
عدم حمایت کافی از فعالان این بخش به دلیل عدم شفافیت آماری
کاهش انگیزه برای توسعه فعالیتهای صادرات دیجیتال در صورت ناپایداری زیرساختها
ظرفیت بالقوه رشد بسیار بیشتر در صورت فراهم شدن زیرساختهای پایدار
۳. آینده نامشخص دسترسی به اینترنت جهانی در شرایط بحران
چالش اصلی:
نبود تجربه قبلی و سناریوی آماده برای مدیریت قطعی طولانیمدت اینترنت در شرایط بحران مانند جنگ.
۴. ضرورت توازن بین امنیت و اقتصاد دیجیتال
چالش اصلی:
درک فعالان اقتصاد دیجیتال از ملاحظات امنیتی در کنار نگرانیهای اقتصادی.
نکته کلیدی:
امیرحسین شریف، رئیس کمیسیون صادرات نصر تهران، بر لزوم توجه همزمان به امنیت و اقتصاد دیجیتال تأکید کرد.
اهمیت:
اقتصاد دیجیتال به عنوان یکی از زیرساختهای اصلی توسعه پایدار، نقش مهمی در اشتغالزایی، ارزآوری و افزایش تابآوری اقتصادی ایفا میکند. لذا، تصمیمات اتخاذ شده باید با در نظر گرفتن این ابعاد اقتصادی صورت گیرد.
بازگشت اینترنت در شرایط عادی
در همین راستا، مسعودی در پاسخ به پرسشی درباره سرنوشت دسترسی مردم به شبکه جهانی در صورت طولانی شدن شرایط جنگی، اظهار داشت: “اصولاً فارغ از هر نوع نگرشی، طبق صحبتهایی که شده، اینترنت در شرایط عادی قطعاً وصل خواهد شد. اما درباره اینکه اگر این وضعیت ادامهدار باشد چه اتفاقی میافتد، باید بگویم ما تا به حال تجربه چنین شرایط طولانیمدتی را نداشتهایم که سناریوی آمادهای برای آن در ذهن داشته باشیم.”
به گزارش «شایانیوز» به نقل از سیتنا، وی افزود: “باید ببینیم مراجع تصمیمگیر با چه نقشهراهی میخواهند از این موضوع استقبال یا آن را مدیریت کنند. واقعیت این است که بهعنوان یک مصرفکننده، ذهنیتی از برنامههای آتی ندارم، چون دفعات مکرری نبوده که با چنین انسداد طولانیمدتی مواجه شویم؛ اما قطعاً مسئولان این حوزه باید بنا بر شرایط تصمیم بگیرند.”
رئیس کمیسیون صادرات و توسعه بازار بینالملل نصر تهران در پایان، بر ضرورت توجه همزمان به امنیت و اقتصاد دیجیتال تأکید کرد و اظهار داشت: “فعالان اقتصاد دیجیتال شرایط حساس کشور و الزامات امنیتی را درک میکنند، اما در کنار ملاحظات امنیتی باید به تبعات اقتصادی تصمیمات نیز توجه شود. اقتصاد دیجیتال امروز یکی از زیرساختهای اصلی توسعه پایدار کشور است و میتواند نقش مهمی در ایجاد اشتغال، ارزآوری و افزایش تابآوری اقتصادی ایفا کند.” از طرفی امیرحسین شریف، رئیس کمیسیون صادرات نصر تهران، با اشاره به آسیبهای دوگانه قطعی اینترنت، بیان داشت: “بخشی از آسیبها مستقیم و قابل مشاهده است؛ مانند کاهش درآمد، تعدیل نیرو یا تعطیلی برخی کسبوکارها. اما بخش مهمتر، آثار بلندمدتی است که ممکن است در آینده هزینههای سنگینتری به کشور تحمیل کند.”
وی یکی از جدیترین تبعات این وضعیت را مهاجرت نیروهای متخصص دانست و توضیح داد: “خروج نیروهای متخصص از چرخه اقتصاد دیجیتال به معنای از دست رفتن دانش، تجربه و سرمایه انسانی کشور است. تضعیف این سرمایه انسانی در نهایت کیفیت زیرساختها و توان فنی کشور را کاهش میدهد و جبران آن نیازمند زمان و هزینه بسیار بالاست.”
شریف همچنین بر عدم نمایش بخش بزرگی از صادرات دیجیتال ایران در آمارهای رسمی تأکید کرد و افزود: “بسیاری از فعالان این حوزه بهصورت فریلنسری یا از طریق پلتفرمهای بینالمللی فعالیت میکنند.” این فعالان در زمینههایی چون توسعه نرمافزار، طراحی وبسایت، تولید محتوا، ویدئو، خدمات ابری و سایر خدمات تخصصی فناوری، حجم قابل توجهی ارزآوری برای کشور به ارمغان میآورند. این ظرفیت، در صورت فراهم شدن زیرساختهای پایدار، پتانسیل رشد بسیار بیشتری دارد.
نتیجهگیری:
پیامدهای بلندمدت قطعی اینترنت، به ویژه مهاجرت نخبگان و کاهش توان فنی، زنگ خطری جدی برای اقتصاد دیجیتال ایران است. لازم است با اتخاذ رویکردی جامعنگر که توازن میان ملاحظات امنیتی و الزامات اقتصادی را رعایت کند، زیرساختهای پایدار و قابل اطمینانی برای این بخش حیاتی فراهم شود تا از ظرفیتهای بالقوه آن برای توسعه پایدار کشور بهرهمند گردیم.
