چگونه است که بحبوحه جنگ قیمت‌ طلا بالا نمی‌رود؟

جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در حالی وارد نوزدهمین روز خود شده که قیمت طلا در بازارهای جهانی تقریباً بدون تغییر باقی مانده است. از ۲۸ فوریه که ایالات متحده و اسرائیل حملات خود را آغاز کردند، دامنه درگیری‌ها در منطقه گسترش یافته و نگرانی‌ها درباره اثرات زنجیره‌ای آن بر اقتصاد جهانی شدت گرفته است؛ با این حال، واکنش بازار طلا آن‌چنان که انتظار می‌رفت، پرقدرت نبوده است.

به گزارش «شایانیوز» به نقل از زومان؛ براساس‌ آنچه الجزیره گزارش داده است، طلا برخلاف انتظار واکنش تندی به جنگ در خاورمیانه نشان نداده است؛ فلزی که همواره در دوره‌های جنگ و بی‌ثباتی به‌عنوان پناهگاه امن سرمایه شناخته می‌شود، این روزها رفتاری محتاطانه و آرام در پیش گرفته است.

این در شرایطی است که در ۲ مارس، ابراهیم جابری مشاور ارشد فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد تنگه هرمز بسته شده است؛ گذرگاهی راهبردی که حدود ۲۰ درصد از نفت و گاز جهان از آن عبور می‌کند. این خبر شوک فوری به بازار انرژی وارد کرد و قیمت نفت را به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه رساند. همزمان، بازارهای سهام طی دو هفته گذشته تحت‌تأثیر فضای جنگی و نااطمینانی سیاسی دچار افت شدند، اما طلا همچنان ثبات نسبی خود را حفظ کرده است.

براساس داده‌های بازار، قیمت جهانی طلا که طی روزهای اخیر در محدوده ۵ هزار دلار در هر اونس نوسان کرده، امروز هم تغییر چندانی را تجربه نکرد و ۵۰۰۷ دلار نرخ گذاری شد؛ ارقامی که نشان می‌دهد بازار طلا فعلاً در وضعیت انتظار قرار دارد.

این سکون قیمتی برای بسیاری از تحلیلگران غیرمنتظره است؛ چرا که سرمایه‌گذاران به‌طور سنتی، در زمان بحران‌های اقتصادی و درگیری‌های نظامی، برای حفظ ارزش دارایی‌های خود به سمت طلا حرکت می‌کنند. نمونه بارز آن، آغاز جنگ روسیه و اوکراین بود؛ زمانی که قیمت طلا با رشدی چشمگیر مواجه شد.

به گفته رِمی بورژو، اقتصاددان مؤسسه مطالعات بین‌المللی و راهبردی فرانسه، تحریم‌های گسترده غرب علیه روسیه موجی از نگرانی در میان بانک‌های مرکزی ایجاد کرد و کشورهایی مانند چین را به سمت خریدهای بی‌سابقه طلا سوق داد تا وابستگی خود به دلار آمریکا را کاهش دهند.

اما در جنگ کنونی علیه ایران، واکنش بازار متفاوت بوده است. کارشناسان معتقدند یکی از دلایل اصلی این رفتار، انتظارات مربوط به سیاست پولی آمریکاست. معامله‌گران بر این باورند که فدرال‌رزرو ممکن است در واکنش به افزایش تورم ناشی از رشد قیمت نفت، روند کاهش نرخ بهره را متوقف کند یا حتی به سمت افزایش نرخ‌ها حرکت کند. چنین سناریویی باعث جذاب‌تر شدن دارایی‌های دلاری می‌شود و در مقابل، طلا که سود بهره‌ای پرداخت نمی‌کند، بخشی از جذابیت خود را از دست می‌دهد.

از سوی دیگر، طلا پیش از آغاز درگیری‌ها عملکرد قدرتمندی داشته و در ابتدای سال میلادی رشد قابل توجهی را تجربه کرده بود و همین موضوع باعث شده که اکنون واکنش آن به تحولات ژئوپلیتیکی کم‌رمق‌تر باشد. به گفته تحلیلگران، طلا در سال جاری در سطوحی بالاتر از میانگین‌های تاریخی خود معامله شده و همین مسئله ظرفیت رشدهای سریع را کاهش داده است.

عامل مهم دیگر، تقویت دلار آمریکاست. از آنجا که طلا به دلار قیمت‌گذاری می‌شود، افزایش ارزش دلار خرید طلا را برای سرمایه‌گذاران غیرآمریکایی پرهزینه‌تر می‌کند. افزون بر این، دلار قوی خود به‌عنوان یک پناهگاه امن جایگزین مطرح شده و در کنار آن، افزایش قیمت نفت و چشم‌انداز تورمی نیز جذابیت نگهداری دلار را افزایش داده است.

برخی کارشناسان بر این باورند که طلا دیگر مانند گذشته نقش سپر مطمئن در برابر نااطمینانی را ایفا نمی‌کند. بورژو معتقد است طلا در سال‌های اخیر بیش از پیش به دارایی‌ سفته‌بازانه تبدیل شده و نوسان‌های شدید آن باعث شده سرمایه‌گذاران سنتی، از جمله بانک‌های مرکزی که ذاتاً ریسک‌گریز هستند، با احتیاط بیشتری وارد این بازار شوند.

با این حال، آینده طلا همچنان به شدت به تحولات سیاسی و پولی وابسته است. تحلیلگران می‌گویند اگر فدرال‌رزرو به‌ویژه با روی کار آمدن رئیس جدید در ماه مه، نشانه‌هایی از کاهش نرخ بهره نشان دهد، یا اگر جنگ برخلاف برآوردهای اولیه طولانی‌تر و پرهزینه‌تر شود، نگاه‌ها بار دیگر به سمت طلا بازخواهد گشت.

تا آن زمان، بازار طلا در میانه‌ جنگ و بحران، آرام اما ناپایدار باقی مانده است؛ فلزی که فعلاً در محدوده پنج‌هزار دلاری ایستاده، اما هر لحظه ممکن است با تغییر معادلات سیاسی و اقتصادی، مسیر تازه‌ای را آغاز کند.