نگاهی به خانه معمار آرامگاه فردوسی /جایی که آجر و نور با هم قصه می‌ گویند

خانه استاد لرزاده در خیابان شریعتی تهران (پایین‌تر از بهار شیراز، انتهای کوچه سخن) قرار دارد. این بنا را خود لرزاده در دهه ۱۳۳۰ طراحی و ساخته و حدود ۵۰ سال محل زندگی‌اش بوده است. ساختمان آجری سه‌طبقه با ویژگی‌های معماری دوره پهلوی است و در سال ۱۳۸۵ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده. امروز به موزه و فضای فرهنگی تبدیل شده تا میراث معماری ایرانی-اسلامی او را معرفی کند.

خانه از بیرون با نمای آجری ساده و باوقار خودنمایی می‌کند. آجرکاری دقیق و سایه‌بان‌های بتنی سفید، ترکیبی از سنت و مدرنیته دوره پهلوی را نشان می‌دهد. عدم تقارن در نما و بازشوهای چوبی، حس معماری نوگرای آن زمان را منتقل می‌کند. داخل خانه پر از پنجره‌های زیبا با شیشه‌های رنگی (ارسی) است که نور طبیعی را به شکل هنرمندانه‌ای فیلتر می‌کنند و فضای داخلی را گرم و زنده نگه می‌دارند.

فضاهای داخلی با سقف‌های بلند، راهروهای آرام و جزئیات چوبی طراحی شده‌اند. در عکس‌ها می‌توان اتاق‌ها و تالارهایی را دید که با مبلمان ساده اما اصیل، کف‌پوش‌های چوبی یا سنگی و تزئینات محدود چیده شده‌اند. پنجره‌های گرد و مستطیل شکل با شیشه‌های رنگی، بازی نور و رنگ ایجاد کرده‌اند که فضای خانه را بسیار عکاسی‌پذیر کرده است. زیرزمین خانه (که ارتفاع کوتاهی دارد) و طبقات بالا، هر کدام حس متفاوتی دارند؛ از فضاهای کاربردی تا تالارهایی که اکنون برای نمایش اسناد، نقشه‌ها و آثار لرزاده استفاده می‌شوند.

جزئیات تزئینی خانه ساده اما دقیق‌اند: قاب‌های چوبی، نرده‌های ظریف، و فضاهایی که حس سکونت یک معمار هنرمند را القا می‌کنند. برخلاف خانه‌های لوکس امروزی، اینجا زرق‌وبرق نیست؛ بلکه اصالت، تعادل و احترام به مصالح سنتی (آجر، چوب، شیشه رنگی) دیده می‌شود. برخی اتاق‌ها به نمایش نقشه و اسناد معماری اختصاص یافته‌اند و حس موزه‌ای دارند، در حالی که بخش‌های دیگر هنوز حال‌وهوای زندگی روزمره استاد را حفظ کرده‌اند.